Biobased economy

Agriculture
Oriëntatie op de Biobased Economy
Kansen voor Bollentelers en Vaste
Plantenkwekers
Lisse, 13 mei 2014
Gerard van Oosten
Agenda
1. Drivers voor transitie naar duurzame samenleving
2. De Biobased Economy
3. Transitie: meer dan productinnovatie
4. Workshops:
1. (on)mogelijkheden voor plantaardige reststromen uit de
bollenstreek
2. Planten specifiek telen voor inhoudstoffen
3. Gebruik inhoudstoffen om sierteeltproducten te vermarkten
5. Mogelijkheden voor vervolgstappen
2
Drivers voor de biobased economy:
Wereldvoedselvraagstuk
2050: 9 miljard
mensen
Groei in opkomende
landen: stijging
welvaart 
consumptiepatroon
Verdubbelen
voedselproductie
met halvering
footprint
3
Drivers voor de biobased economy:
Schaarste aan grondstoffen
FD Research: Aantal jaren beschikbaar bij:
Huidig gebruik
Halvering gebruik
Aluminium
510
1027
Zink
34
46
Uranium
19
59
Tin
17
40
Tantalum
20
116
Zilver
9
29
Platinum
42
360
Fosfor
142
345
Nikkel
57
90
Lood
8
42
Indium
4
13
Goud
36
45
Koper
38
61
Chroom
40
143
Effecten van:
Grondstofprijzen
Bronnen scheef verdeeld
Geopolitiek: Bezit en
machtsposities
4
Drivers voor de biobased economy:
Beschikbaarheid water
1 % water geschikt
voor drinkwater
70 % drinkwater
voor landbouw
5
Drivers voor de biobased economy:
Energie, CO2-uitstoot en klimaat
Energie
CO2uitstoot
Klimaatverandering
6
Transitie naar “Duurzame Samenleving”
•
•
•
•
•
Van “lineair” naar “circulair”
Triple P bottom-line / True cost zichtbaar
Afval bestaat niet
Gebruik in plaats van verbruik
Prestatie in plaats van bezit
7
Niet één oplossing maar maatregelen op vele terreinen:
- Verspilling
- Best Practices
- Onder- en overvoeding
- “Vergeten” gewassen
- Technologie
- Politiek / (Mensen)rechten
- Genetica
- Landbouwgrond (verschraling tegengaan)
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=zCRKvDyyHmI
Biobased Economy
belangrijk onderdeel van
transitie naar duurzame
samenleving
De Biobased Economy
Economie gebaseerd op gebruik van
hernieuwbare grondstoffen uit biomassa
•
•
Met de natuur zorgen voor goede producten
Hernieuwbaar, schoon, recyclebaar
http://www.youtube.com/watch?v=6-nblFApD2c
9
De Kringloop
10
Valorisatiedriehoek
C
A
S
C
A
D
E
R
I
N
G
11
Lignocellulose
12
Lignocellulose
13
Biorefinery of sugar beet:
“The unbeatable beet”
Bron: Royal Cosun
14
“Vierkantsverwaarding Hennep”
15
Algenteelt toekomst?
•
•
•
•
•
Hoge productie
Rijk aan eiwitten
Mineralen
Vitaminen
Olie
• Grote oppervlakten voor teelt
beschikbaar (land, water)
Mogelijkheden voor:
• Directe aanwending (food & feed)
• Energie
• Raffinage
16
Meer dan een technologische vernieuwing
Transitie of
Systeeminnovatie:
Maatschappelijke
verandering die alle
sectoren raakt en
waarbij vele actoren
zijn betrokken
Andere “mindset”:
17
Onderdelen van transitie
Agro
Energie
Food
Cross-overs
Chemie
Farma
Cross-overs:
• Nieuwe ontmoetingen
• Interessante innovaties
• Elkaar ontdekken
• Gezamenlijke taal
ontwikkelen
Business:
• Nieuwe bedrijfsactiviteiten
• Nieuwe businesscases
• Verdienmodellen
• Herontwerp Ketens en Netwerken
• Samenwerkingsvormen
• Coöperaties
18
Onderdelen van transitie
Logistieke stromen:
- Verwerken biomassa op bedrijf / in regio
- Transport half- en eindproducten
- Belang rest- en retourstromen:
“kleinschalige” kringlopen
Duurzame, Integrale gebiedsontwikkeling:
- Kleinschalige raffinage op locatie
- Smart grid netwerken energie
- Werkgelegenheid in regio
- Biodiversiteit
Wet- en regelgeving:
• Vergunningen
• Toezicht
• Stimuleringsregelingen
19
Transitie Waterzuiveringsbedrijf
20
Nieuwe business met plantenstoffen
1. (On)mogelijkheden met plantaardige reststromen uit de
bollenstreek
2. Planten specifiek telen voor inhoudstoffen
3. Gebruik van inhoudstoffen om sierteeltproducten te
vermarkten
https://www.youtube.com/watch?v=NhruXaQh70U&feature=youtu.be
2
1
Maatschappelijke trends
• Transitie naar een Biobased Economy
• Toenemende marktvraag naar:
• Plantaardige grondstoffen
• Nieuwe functionele moleculen
• Natuurlijke en authentieke producten
2
2
Voeding
Materialen
Kleurstoffen
Lycopeen
in Frappuccino
Sap uit klasse III Voedingsvezels
vruchten
Nieuwe markten voor
plantenstoffen tomaat
Supplementen
Anti tumor
stoffen Farma
uit stengels
Flavanoiden
uit tomaten
Trays uit tomatenblad
Tomatendozen
uit stengelvezels
Agrochemie
Gewasbescherming
uit stengelsap
Plantaardige reststromen uit bollenstreek
Totaal (ton
ds)
CH4 (* 1000
m3)
Suiker (ton) Zetmeel
(ton)
Teelt
61.077
26.474
14.120
13.871
Broei
13.141
4.465
4.594
3.315
30.939
18.713
17.186
Totaal
Bron: PPO, 2013
24
Plantaardige reststromen uit bollenteelt
Vergisten reststromen bollenteelt en bollenbroei
====>
74.000 ton
droge stof
30 miljoen
m3 CH4
2
5
Plaatmateriaal bouw
Nova Lignum is als bedrijf opgericht om
duurzame innovaties uit het totale
productieproces en teelt van gewassen te
ontwikkelen, rendabel te krijgen en te
vermarkten.
26
Plantaardige reststromen
Plantenvezels voor kartonnen dozen
2
7
Plantaardige reststromen uit bollenteelt
• Mogelijk gebruik suikers & zetmeel
• Combineren met andere reststromen in
regio (schaalbaarheid / logistiek)
• Mogelijkheden cascadering /
“vierkantsverwaarding”
• Organische stofgehalte
• Meerwaarde voor profilering product /
sector
28
Planten specifiek voor inhoudstoffen
-
Galantamine (alzheimer)
Tuliposiden (pesticides;
bioplastics)
Flavonoïden / polyfenolen
(gezondheid)
Kleur- en geurstoffen
29
Waarde van plantenstoffen 2
===>
extra 36 gram Aloe
vera extract
Prijs: € 2,20
===>
€ 20,00
Prijs Aloe vera extract: € 494/kg
3
0
Waarde van plantenstoffen 3
===>
200 mg omega-3vetzuur per capsule;
€ 0,60 per capsule
Prijs omega-3-vetzuur: € 3.000/kg
3
1
Waarde van plantenstoffen 4
===>
Extract uit narcis;
galantamine tegen
Alzheimer
Prijs galantamine: € 6.500/kg
3
2
Planten specifiek voor inhoudstoffen
Rapport OP-Zuid:
Rozenolie en rozenwater
- Polyfenolen
- Polysacchariden (gezondheidsbevorderende effecten)
- Anthocyaninen en Cartenoïden (kleurstoffen)
33
Specifieke teelten in onderzoek
Tuinbouwteelt
Marktvraag
Indigo
(blauwe kleurstof)
Teelt van Indigofera
Digoxine (tegen hartkwalen)
Teelt van Digitalis
Rode kleurstof
Teelt van algen
3
4
Markt voor kleurstoffen
Kleurstoffen uit bloemen
Samenwerking
FloraHolland
Longbloom
Feyecon
Kenniscentrum Plantenstoffen
3
5
Nieuwe teelten in onderzoek
Verkenning
• Top 20 sierteeltgewassen
met plantenstoffen tegen
• Top 5 ziekten en plagen (meeldauw, botrytis,
trips, luis, spint)
Verkenning
• Geurstoffen uit orchideeën als lokstof
3
6
Structurele aanpak
Verkennen nieuwe product-markt combinaties met
bibliotheek van extracten
• 1300 geslachten
• Brede collectie plantenstoffen
• Looptijd > 2 jaar
• Screenen op specifieke eigenschappen
3
7
Kansen voor de tuinbouw met
plantenstoffen
• Enorme variatie: 100.000-en
inhoudsstoffen
• Wereldleider op het gebied van
tuinbouwteelten
• Mondiale top plantenveredeling
• Samenwerking / cross-overs met farma &
food  Positie in keten/netwerk
• Ontwikkelingskosten en –tijd
38
Gebruik inhoudstoffen voor vermarkten
sierteeltproducten
-
Bollen tegen mollen
(Keizerskroon)
Lokstof (Orchidee)
Geur- en Kleurstoffen
Opnemen fijn stof en
roetdeeltjes
39
Gebruik inhoudstoffen voor vermarkten
sierteeltproducten
WUR Glastuinbouw:
“Kas als apotheek”: Toegevoegde waarde inhoudstoffen
Geef sector verhaal terug: “Smaak als carrier van gezondheid”
40
Gebruik inhoudstoffen voor vermarkten
sierteeltproducten
- Speuren in verleden?
- Gebruiken kennis extractenlibrary
- Functionaliteit in plant behouden
Zorg voor goede verhaal:
“Geur en kleur voor kwaliteit van leven”
41
Mogelijkheden voor vervolgstappen
1.
2.
3.
-
(On)mogelijkheden met plantaardige reststromen uit de
bollenstreek
Planten specifiek telen voor inhoudstoffen
Gebruik van inhoudstoffen om sierteeltproducten te
vermarkten
Kansen?
Wat heb je te bieden?
Wat heb je nodig / te vragen aan anderen?
Idee(ën) en afspraken voor vervolgstappen
42
Mogelijkheden voor vervolgstappen
43
Contact:
gerard.vanoo[email protected]