Klasse Magazine #242

IN JE ONDERBROEK
ONDER DE DOUCHE
NEEM WAT GAS TERUG
IN DE SLOW SCHOOL
ROADIES GEVEN
STUDIEKEUZEADVIES
Maandblad voor onderwijs in Vlaanderen
nr. 242 — februari 2014 — www.klasse.be
KLASSE VRAAGT DE MENING VAN 1200 LEERLINGEN
Zo denken tieners over pesten
De helft van de tieners
wordt af en toe gepest
1 op 3 vindt dat school
te weinig aandacht
heeft voor pesten
Leerlingen zijn bang
om pestgedrag bij hun
leraar te melden
(advertentie)
Presenteert
i.s.m.
INFOSESSIES SKILLVILLE
Online educatieve multimediatool voor
het oefenen van levensvaardigheden
Schrijf u gratis in via www.skillville.be!
Doelgroep:
• Basisonderwijs
• Buitengewoon onderwijs
• Secundair onderwijs
Waar & Wanneer:
•
•
•
•
13 maart 2014 - Diepenbeek (13:30)
18 maart 2014 - Antwerpen (17:00)
25 maart 2014 - Gent (17:00)
27 maart 2014 - Leuven (17:00)
•
•
•
•
•
Nieuw in SKILLVILLE:
Reclame en verzekeringen
Verkiezingen: 25 mei 2014
Techniek (leerplan 1ste gr. + VOET)
Alcohol en Drugspreventie
Wereldoriëntatie (basisonderwijs)
SKILL VILLE
oefenen van levensvaardigheden
(advertentie)
®
IN DIT NUMMER
10
“‘Wacht een dagje af’, zei mijn
leraar. Daarna ging ik niet meer.”
1200 Vlaamse tieners geven hun mening over
pesten in het grote Klasse pestonderzoek.
30
“School mag geen race
tegen de tijd zijn”
Welkom in de Slow School.
20
In onderbroek onder de douche
Zijn Vlaamse jongeren preutser dan vroeger?
Wat zeg je tegen
leerlingen
met zelfmoordplannen?
Lees de Eerste Lijn over
zelfdoding, midden in dit
blad.
38
“Vertel ons waar we goed in zijn”
Zo pak je studiekeuze aan volgens ‘Roadies’ Hanne en Brecht
24 Pas voor de klas
“Dankzij buddy Katia haakte ik niet af”
26 In beeld De ziekenhuisschool
34 Mensen met Klasse
Bloemen voor busbegeleider Gert
36 In de klas Zo hou je orde
42 Mag dat? Betalen voor het schoolfeest
44 Afgevraagd Drinken en plassen tijdens jouw les?
45 De bril van Bert
“Ook oudere collega’s hebben steun nodig”
46 Lerarenkaart Gratis naar de Efteling
50 Klassetips
60 Kruiswoordraadsel
61 Brussels lof Eetfestijn
3
VOER MEE CAMPAGNE
OP JOUW SCHOOL
Broederlijk Delen trekt zich de toekomst van jongeren zoals Ibrahima
aan. Als jonge boer overleven op het Senegalese platteland is geen
lachertje. Jonge mensen, zoals Ibrahima, zien vaak geen ander alternatief dan te migreren naar de stad of het buitenland. Maar daar liggen
de kansen ook niet voor het grijpen. Broederlijk Delen wil het tij keren
door te investeren in de toekomst van jongeren op het platteland. Zo
bezorgen tuinbouwprojecten hen een extra inkomen.
en maak niet alleen voor je eigen leerlingen,
maar ook voor Ibrahima het verschil.
mangi fi
is van ........
EKJE VOOR
................
senega
EN DERDE
Lese jon
Plattelands
vlucht
MANGI FI
IS EEN VAKOVE
SOLIDARITEITS
RSCHRI
BIJ DE BROEDE PROJECT VOOR JDEND
DE BASISSC
RLIJK DELENVAN 2014:
HOOL
‘PLAN(T
CAMPAG
) DE TOEKOM
NE
ST’
Duurzame
Voedselpro
LES 1
................
HET TWEEDE
....
LEERJAA
R
Lessenm
ap secu
ndair
onderw
ijs
HET SPEL
Dit boekje
WERKBO
TOEKO
MST OP
Kop 1
geren
op weg
naar
een bete
re toek
omst
1
landbouw
ductie
2.0
1
www.broederlijkdelen.be/leerkrachten
4
(advertentie)
EDITO
K
inderen die gepest worden, vinden
meer gehoor bij hun knuffel dan bij de volwassenen in hun omgeving. Dat blijkt uit het pestonderzoek dat Klasse en zijn tienerblad Yeti lieten
uitvoeren bij meer dan duizend 10- tot 12-jarigen.
Het is een pijnlijke vaststelling, en we kunnen er
twee dingen mee doen. Ofwel schuiven we ongemakkelijk op onze stoel en slaan we de bladzijde
snel om. Ofwel zien we het als een aanmoediging
om stil te staan bij onze rol als ouder en leraar, en
proberen we hier lessen uit te trekken.
In het pestonderzoek, dat je verder in dit blad leest, vragen
jongeren heel hard om de hulp van volwassenen. Maar
kennen wijzelf wel voldoende de grens tussen het weerbaar
maken van kinderen en pestsituaties? Waar stoppen de
normale conflicten – die bij het leven horen - en beginnen
de pesterijen? Beseffen we de impact wanneer we zeggen
“Laat er een dagje overgaan”, “We zullen wel zien”, “Zet
je erover heen”? Hebben we tijd gemaakt om een goede
afweging te maken?
Daar ontbreekt het ons vaak aan: tijd. En dan bedoel ik niet
de tijd om bij te sturen, te vermanen, kennis over te brengen
en gewoon praktisch te ondersteunen. Maar wel de echte
tijd, om te luisteren, om gewoon samen te zijn zonder dat
iets moet. Onze – goedbedoelde – volwassen, opvoedkundige blik afzetten en met oprechte interesse kijken, met
respect en voeling voor het onvolwassen en onvolmaakt
perspectief van jongeren op de wereld.
“Het is niet leuk om te
worden geklopt door een
pluchen knuffel”
Om te beginnen moeten we toegeven dat het
als volwassene niet leuk is om door een pluchen
knuffel te worden geklopt. Blijkbaar is de vertrouwensband die we met leerlingen hebben niet altijd
even sterk als we zelf denken/hopen. Werken we
wel genoeg aan dat vertrouwen? Schuiven we die
verantwoordelijkheid niet te veel naar jongeren
zelf door? Het volstaat niet om te wachten tot zij
met vragen komen.
We zijn zelf zo druk bezig met wat op ons afkomt. We willen
een rijk gevuld leven met zowel professionele uitdagingen
als inspirerende vriendschappen, met tijd voor sport,
voldoende ontspanning, zelfgemaakte, creatieve, gezonde
maaltijden, reizen én een goed onderhouden huis. Maar het
kost ons soms zoveel moeite om dat allemaal te behappen,
dat we soms vergeten om alle overbodige gedachten te bannen en gewoon te luisteren. Nochtans is dat het enige wat
een knuffel doet, elke avond voor het slapengaan.
Dan is er de volgende stap: wat zijn de signalen
van jongeren? En hoe moeten we die interpreteren? Een aartsmoeilijke vraag. Die werd me enkele
weken geleden opnieuw heel erg duidelijk, na een
bezoek aan Ingrid De Jonghe, die met de organisatie Tejo in Antwerpen acute therapeutische hulp
biedt aan jongeren. Dagelijks ervaren de therapeuten daar hoe onder schijnbaar stilstaand water
soms extreem woelige stromingen plaatsvinden.
Jongeren die ‘uit het niets’ zelfmoordgedachten
ontwikkelen, die een compleet verwrongen zelfbeeld hebben, die moeite hebben om relaties aan
te knopen. Jarenlang had niemand dat opgemerkt,
tot een kleine vonk de vulkaan deed uitbarsten.
Geen leraar, ouder of familielid die in al die tijd de
signalen juist had gelezen.
Pieter Lesaffer
hoofdredacteur Klasse
[email protected]
twitter: @plesaffer
5
REACTIES
Maandblad voor onderwijs in Vlaanderen
nr. 241 — januari 2014 — www.klasse.be
mijn ideeën. Ik krijg er zelfs complimentjes voor. Ik voel mezelf elke dag
groeien. Ik weet dat mijn plaats in het
kleuteronderwijs is en zal blijven vechten om er te geraken. Maar als ik hier
ooit moet vertrekken, zal dat niet zijn
zonder een traantje weg te pinken ...
Starters zoeken steun
KVL_130241_1.indd 1
16/12/13 16:23
PAS VOOR DE KLAS
Zelf sta ik al te veel jaren voor de
klas om als pure ‘starter’ te worden
beschouwd, maar bij elke interimopdracht start ik opnieuw. Nieuwe collega’s, leerlingen, schoolcultuur. Ik ben
steeds een vreemdeling op bezoek.
Die ervaring is verrijkend, maar na een
tijdje wegen de nadelen zwaar door.
Tijdens een van de vele sollicitatiegesprekken (die soms maar 10 minuten
duren) trekken ze dan de wenkbrauwen op: “Je cv is wel heel uitgebreid”
(verdacht) of “En je bent nog nergens
TADD?” (ongeloof). Soms mag ik niet
eens op gesprek omdat ze liever een
pas afgestudeerde willen. Wie vast
werk heeft, beseft niet hoe het voelt.
Altijd springen om aan de verwachtingen te voldoen en de school op korte
termijn te helpen. Zelf blijf je met lege
handen over, behalve weer een ervaring bij op je cv …
Naam en adres gekend bij de
redactie
Ik ben in 2007 afgestudeerd als kleuteronderwijzer. Ondertussen zou ik
mijn zevende jaar aan de slag moeten
zijn. Maar dat is helaas niet zo. Ik ben
twee keer uit het onderwijs gestapt
om als kinderverzorgster te werken,
maar ben telkens teruggekeerd, want
onderwijs is mijn passie! Ik heb in Wallonië gewerkt, heb in verschillende
scholengemeenschappen een aantal
dagen opgebouwd, maar nergens genoeg om TADD te zijn ... Soms verloor
ik de moed, tot ik in Merem (Bilzen) terechtkwam. Meteen voelde ik me daar
welkom. Ik werd gesteund door mijn
collega’s en kreeg spontaan vier meters in plaats van één. Voor het eerst
heb ik het gevoel dat ik iets beteken in
deze school. Ze houden rekening met
Shanna Vandoren
Deze campagnes hebben weinig zin als
wetgevers het basisprobleem niet aanpakken: laat de ervaring over de netten
heen meetellen. Wat baat het om een
leraar alle ondersteuning te bieden
als hij of zij op het einde van het jaar
te horen krijgt dat er volgend jaar geen
plaats meer is? Jongeren zeggen soms
– naïef – dat zij door de vaste benoeming niet aan het werk geraken. Maar
dat lijkt mij onzin: willen ze de ouderen
dan massaal afdanken of op brugpensioen sturen? En willen ze zelf afgedankt worden na 15 jaar dienst?
Naam en adres gekend bij de
redactie
Enkele jaren geleden ontwikkelde
onze scholengemeenschap een waardevol traject van aanvangsbegeleiding. Toen de minister de mentoruren
afschafte, koos onze scholengemeenschap ervoor om binnen elke school
toch mentoren aan te stellen, betaald
uit eigen werkingsmiddelen. Als we de
cijfers over uitvallende starters mogen
geloven, is het in ieders belang dat er
weer extra middelen komen. Als we
getalenteerde leraren op onze school
Heel veel scholen gingen aan de slag met het Starterspact van Klasse. Ook de
lagere school Mater Dei in Sint-Pieters-Woluwe. “Sinds twee jaar besteden we
erg veel aandacht aan aanvangsbegeleiding”, zegt halftijds mentor Marleen
Rosiers. “We ondersteunen zowel de starters als de meer ervaren leraren. Een
straffe ploeg samen.” Ze stuurde deze foto van het starterspact op naar Klasse,
en won zo een teambuilding voor de school.
Het komt steeds vaker voor dat goede
leraren die bijna TADD zijn, in de scholengemeenschap niet meer gevraagd
worden voor interims en vervangen
door een schoolverlater. Meestal zonder uitleg. Interimarissen zijn geen
wegwerpleraren. Het is schandalig
dat directies en inrichtende machten
zulke praktijken kunnen aanhouden.
Er moet dringend een kader komen
waardoor ze verplicht worden om de
“Interimarissen zijn
geen wegwerpleraren”
willen houden, moeten we voor hen de
rode loper uitrollen en hen extra ondersteunen. Het is logisch dat starters
na enkele jaren van onzekerheid, wisselende interims en korte vervangingen zoeken naar een baan met meer
zekerheden, waar ze na enkele maanden op proef een contract van onbepaalde duur krijgen.
Els Verhoeven,
mentor-coördinator KVO
leraren waarover ze tevreden zijn, in
huis te houden. Hebben scholen een
vacature voor een heel schooljaar,
dan moet die gaan naar de jonge leraar met de meeste ervaring in de
scholengemeenschap. Nu moeten
competente leraren jaren van interim
naar interim hoppen zonder enig toekomstperspectief.
Naam en adres gekend
bij de redactie
Onze school had dit schooljaar het
geluk om met veel nieuwe, jonge leraren te mogen starten. Stuk voor
stuk gemotiveerde mensen die gepassioneerd zijn door het onderwijs en
zich 200 procent inzetten voor onze
school. Als jonge directeur besef ik
maar al te goed dat ze nood hebben
aan voldoende ondersteuning. Daarom maakte ik een handleiding voor
jonge leraren en wees ik elke startende collega een peter en meter toe.
Ik vind dat jonge leraren het recht hebben om geëvalueerd te worden. Mijn
evaluaties dienen om de positieve
punten in de verf te zetten en de ontwikkeling van de starter te bevorderen.
Jammer genoeg zijn startende leraren maar één jaar actief in je school,
omdat TADD’ers en vastbenoemden
soms vóór de starters springen. Ik wil
starters daarom tijdens hun eerste
jaar al een aantal keer spreken, zodat
zij toch afsluiten met een positieve
evaluatie. Het starterspact in Klasse
bevat nog wat punten waarop we ons
kunnen focussen. We zullen er sterk
gebruik van maken!
Davy De Decker
CAMP
ONDERWIJS
VOLGENS DE OESO
‘Ons onderwijs is niet klaar voor de
21ste eeuw’, zegt OESO-topman Dirk
Van Damme in Klasse 241. Titels van
dit allooi kom je wel vaker tegen als
het over onderwijsvernieuwing gaat.
Willen wij dan een onderwijs dat klaar
is voor een 21ste eeuw gebaseerd op
OESO-normen, waarin alles uitgedrukt
wordt in economische termen: presteren, produceren, concurreren en (veel)
geld verdienen? Een wereld waarin het
sociale het moet afleggen tegen het
eigenbelang? Een wereld met enkel
plaats voor de winners ten koste van
de losers? Ook bij de uitspraak over
het tekortschieten van de gezinnen
in de opvoeding geen enkele kritische
vraag. Wordt het niet hoogdringend
tijd om stil te staan bij de oorzaken van
‘het door de ouders niet goed kleden
van hun kinderen, zonder ontbijt naar
school sturen, te laat in bed steken’,
enz. Uit de Armoedebarometer 2013
blijkt dat de kinderarmoede in Vlaanderen blijft stijgen: van 8,2 procent in
2009 tot 9,7 procent in 2011. Emotioneel verwaarloosde kinderen en jongeren, met een tekort aan geborgenheid,
warmte en veiligheid, door gebrek aan
tijd voor de kinderen bij de hardwerkende, carrièremakende tweeverdieners: we gaan ze meer tegenkomen
als in die 21ste eeuw geen omslag
gemaakt wordt. Is ons onderwijs klaar
om die omslag een duwtje te geven?
Chico Detrez
BURN-OUT
Ik ken het burn-outprobleem van
Kathleen Hofmans (Klasse 241). Na
23 jaar in het onderwijs ging vorig
jaar in juni bij mij dezelfde stekker
uit. Slapen lukte niet meer, geen concentratie of energie meer, hartklop-
pingen, ademnood. Ik kon zelfs geen
huishoudelijk werk meer verrichten;
elke inspanning was te veel. Ik mocht
van de dokter niet meer naar school
gaan. Maar omdat de school in juni
geen vervanging mocht aannemen,
heb ik tussen het bed en de zetel al
mijn examens verbeterd. Wie moest
het anders doen? Is het niet logisch
dat leraren een burn-out krijgen als
men jarenlang steeds je opdracht wijzigt, steeds andere lesvoorbereidingen
vraagt, andere jaarplannen opstelt …
Dit jaar ben ik opnieuw begonnen met
een halve opdracht. Hopelijk lukt het
mij om in de toekomst mijn volledige
taak terug op te nemen. Daarom wens
ik iedereen met een burn-out veel beterschap en rust. Neem de tijd om de
dingen op een rijtje te zetten en na te
gaan waar de oorzaken liggen, die aan
te pakken en weer wat energie op te
bouwen.
Petra De Decker
Ik geef les in het buitengewoon onderwijs en doe dit graag. Maar de eisen
die men stelt aan leraren nemen alsmaar toe. Soms vraag je je af of je nog
wel tijd overhoudt om les te geven. De
buitenwereld heeft vaak weinig begrip
voor leraren met een burn-out. ‘Die
hebben drie maanden vakantie en
presteren toch niet zo veel uren op
school’, is vaak de reactie . Zelfs mijn
huisarts is van die mening. Het is ook
spijtig dat de mogelijkheden om minder uren te presteren als je wat ouder
bent en een fulltime wat zwaar wordt,
beperkter worden. Niet moeilijk dat
zelfs jonge leraren stoppen in het onderwijs.
Chantal Martens
Reageren op een artikel in Klasse kan via e-mail naar
[email protected] of op www.klasse.be/
leraren. Vermeld altijd je naam en adres, ook als je je reactie
liever anoniem ziet verschijnen. De redactie heeft het recht
reacties in te korten en te redigeren.
7
OPINIE
De Tour wacht
op niemand.
Of toch?
Toen ik als langharige puber mijn handboeken opwaardeerde door ze te illustreren met karikaturen van mijn
leraren, had ik nooit gedacht er zelf een te worden. Feit
is dat ik op een dag de studies Bachelor in het secundair
onderwijs aanvatte. In het begin zeker niet met overtuiging,
onwetend wat op me afkwam. Onderweg werd ik geconfronteerd met wat heuvels, een stuk vals plat, daarna het
tussengebergte en op het eind de mythische col. Uiteindelijk
behaalde ik wel de eindstreep en stak de neus aan het venster
van de onderwijswereld.
“Onderwijs is even hypocriet
met zijn vaste benoemingen
als de UCI met epo”
Al vlug merkte ik echter dat de meeste ploegen volzet
waren of enkel tijdelijk mijn diensten nodig hadden. Het
parcours van mijn carrière werd een Ronde van Vlaanderen
van talloze gevarieerde interimopdrachten: vanaf de start de
wind op kop, proberen te demarreren om daarna onmiddellijk aan de elastiek te hangen en overmoedig te lossen.
Eerder op karakter dan op souplesse reed ik het gat dicht om
mijn kopmannen, de leerlingen, uit de wind te zetten. Maar
telkens ik ergens aangepast en ingewerkt was, werd de koers
hard gemaakt en moest ik lossen. Ik had goede benen, maar
moest vaststellen dat al dat kopwerk niets opleverde. Andere
leraren zaten in een zetel en maakten het af op luttele meters
van de finish. Het gemak waarmee ze dat klaarden, had alles
te maken met de epo van het onderwijs: de vaste benoeming.
Elke zomervakantie leek een tweemaandelijkse revalidatie.
Ik wou een prof worden die zou schitteren in klassiekers en
grote rondes. Maar hoe vaak kan je de energie opbrengen om
terug van nul te starten?
8
De Klasse-campagne ‘Pas voor de klas’ lokt veel reacties
op klasse.be/leraren. Vooral het gebrek aan werkzekerheid en de vaste benoeming zijn kop van jut bij veel
starters. Kunnen we het onderwijs pas aantrekkelijk
maken als we de lerarenloopbaan aantrekkelijker maken?
Een Klasse-lezer die liever anoniem blijft, vergelijkt zijn
loopbaan met de Tour de France. Lesley Arens en Marc
Maes dienen hem van antwoord.
Momenteel heb ik een vaste ploeg waarin ik me goed
voel. Ik maak zelfs kans op een vast contract! Maar als ik wil
meedoen voor de knikkers, kan ik niet anders dan het spel
meespelen. En toch knaagt het aan mijn geweten. Jaarlijks
zie ik jonge en gepassioneerde leraren zich de pleuris rijden
terwijl anderen in hun wiel blijven zitten. Het doet dan ook
extra pijn vast te stellen dat sommige leraren de benen stil
houden en zich laten afzakken na hun vaste benoeming. Met
de kleinste inspanning komt de bus net op tijd binnen terwijl
gedesillusioneerde beloften voortijdig uit koers stappen: één
op de vier binnen de vijf jaar.
Zowel in het onderwijs als in het wielrennen wordt valsspelen gedoogd. Het enige verschil is dat de vaste benoeming
legaal is, terwijl epo tot de verboden middelen behoort. Het
is dan ook hypocriet om het onderwijs aantrekkelijk te willen
maken met halfslachtige maatregelen zonder knopen door
te hakken over de belangrijkste factor: de leraar. De beste
mensen op de juiste plaats begint met een goed personeelsbeleid waarbij leraren gestimuleerd en uitgedaagd maar
ook geëvalueerd en opgevolgd worden. Het vergt moed het
heilige huisje van de vaste benoeming omver te gooien. Het
ontbreken van een degelijk loopbaanpact is dan ook pure
koersvervalsing. Een clean peloton is essentieel wil men
de hervorming van het secundair onderwijs doen slagen.
Ondertussen dendert het circus door en blijven ieder jaar
vastbenoemde pedaleurs champagne drinken op de ChampsElysées terwijl jonge zwanen sterven aan de oevers van de
Seine. De Tour wacht op niemand …
Naam en adres gekend bij de redactie
OPINIE
BESTE ANONIEME
COLLEGA,
Net als jou ben ik enthousiast in het
onderwijs gesprongen. De idealist in
mij zou de wereld verbeteren. De klas
leek me daartoe een goed begin. In
mijn klas zaten volwassenen die zich
willen ontplooien. Voor hun werk of
helemaal los daarvan. Voor een (extra)
diploma of voor het sociaal contact.
Op eigen initiatief of toegeleid zoals
dat heet. Elk met hun koffer of rugzak
vol ervaring en verwachtingen. Sommigen met krasjes op hun ziel. Ik spreek
in de verleden tijd, want ik geef geen
les meer. Niet omdat ik het niet graag
deed, want mensen zien groeien, doet
zoals kinderen niet graag leren van leraren die ze niet graag hebben, zo zullen ook leraren niet graag werken voor
een directeur die ze niet graag zien. Ik
verwacht van een directeur dan ook
dat hij of zij richting geeft aan de leraren, als team. Dat hij hen toelaat
om leiderschap op te nemen door zelf
leiderschap te tonen. Ik verwacht van
een directeur dat hij of zij creativiteit,
innovatie en ondernemerschap stimuleert en uitdaagt om over het muurtje
te kijken, te leren van elkaar, door te
doen en fouten te maken. De directeur, die ook durft toe te geven dat de
keuze om directeur te worden, misschien niet de beste was, omdat hij of
“Je bindt een leraar aan je
school door ervoor te zorgen
dat hij zich goed voelt”
mij groeien. Maar dit kan ik ook buiten
het onderwijs. Nochtans had ik een
vaste benoeming op zak. Dat had mijn
directeur geregeld. Omdat hij me aan
zijn school wilde binden. Maar ik heb
er bewust voor gekozen om mijn vaste
benoeming op te geven. Omdat het
voor mij niet meer klopt.
Een leraar bind je niet uitsluitend aan
een onderwijsinstelling door een vaste
benoeming. Dat doe je vooral door ervoor te zorgen dat hij of zij zich goed
voelt in de job, de lesopdracht, het
team, de school. En leraren die zich
goed voelen in hun job, stralen dat uit.
Dat enthousiasme werkt aanstekelijk.
Op hun collega’s en op de kinderen
in de klas. Leraren die zich goed voelen in hun job, zijn ook bereid om zich
voortdurend bij te scholen en verder
te ontplooien. Voor sommigen is de
zekerheid van een vaste benoeming
cruciaal om zich goed te voelen, maar
niet voor iedereen. Soms kan een
vaste benoeming zelfs evolueren naar
een gouden kooi. En dan loert burnout of bore-out om de hoek.
Je mag niet veralgemenen dat vastbenoemde leraren per definitie niet
gemotiveerd zijn en tijdelijke leraren
des te meer. Kwalitatief onderwijs
moeten we samen realiseren. En net
zij niet of niet meer beschikt over de
skills die vandaag nodig zijn om een
onderwijsinstelling te leiden, of liever
gewoon terug voor de klas wil staan.
Daar is niks mis mee.
De overheid moet vooral de noodzakelijke randvoorwaarden scheppen, door
een faciliterende, zeker geen overregulerende rol op te nemen. Zodat leraren
en directies de ruimte krijgen om het
verschil te maken. Zodat onderwijs
een personeelsbeleid kan realiseren
dat het huidige kwalificatiedenken
overstijgt, en waarbij leiderschap en
management niet meer als scheldwoorden beschouwd worden.
Ik hoop samen met jou, beste anonieme collega, dat de overheid die
keuzes durft te maken. Ik hoop ook
dat jij de juiste keuzes maakt in jouw
verdere leerloopbaan, want ik voel zoveel frustratie doorheen jouw passie.
Jouw passie voor de Tour de France,
die deel ik niet. Dat is voor mij inderdaad een circus. Maar je passie voor
onderwijs, die deel ik wel. De idealist
in mij wil nog altijd de wereld verbeteren. Een race zonder winnaars. Maar
ook zonder verliezers.
Lesley Arens, afgevaardigd bestuurder van het Gentse consortium
Volwassenenonderwijs
BESTE COUREUR,
Ik word deze zomer 65. Sinds 1976
heb ik al vele onderwijsritten afgelegd.
Twee opslorpende fusies, reaffectaties
en ook een drietal mutaties omdat ik
zo graag naar Brussel wou komen.
Toch was ik nooit aan het einde van
deze grote Tour geraakt zonder de bescherming van de vaste benoeming.
Het blijft een van de aantrekkelijkste
aspecten van het onderwijs: werkzekerheid met een bescherming tegen
accidents de parcours, willekeurige
beslissingen, moeilijkere momenten.
Wist je overigens dat precies omwille
van die vastheid van betrekking leraren goed aangeschreven staan bij kredietverleners?
Je noemt het ontbreken van een degelijk loopbaancontract pure koersvervalsing. Gelijk heb je. Toch hef je
de onzekerheid van tijdelijken niet op
door iedereen onzeker te maken. Wel
moeten we de onzekere situatie van
tijdelijken beheersbaar maken. Er bestaat nu al vele jaren een tussenoplossing van TADD, waarbij je na drie jaar
een ‘beschermde’ positie kan verwerven. Door toevallige leerlingenwinsten
en -verliezen niet meer per schooljaar
te berekenen, maar over pakweg een
gemiddelde van drie of vijf jaar, kun-
zou ik niet liever wensen dan dat men
in de lerarenloopbaan naast de beperkte administratieve bevorderingen
(directie, inspectie, pedagogische begeleiding …) ook ruimte schept voor
een pedagogisch middenkader waarin
men kan herbenoemd worden. Maar,
geef toe, als ik geen verlof zou opgenomen hebben , zou ik gewoon blijven
lesgeven zijn en zou er helemaal geen
tijdelijke leraar een ‘beschermde’ job
gekregen hebben.
Naast die randvoorwaarden zijn er ook
belangrijke inhoudelijke meerwaarden
voor een vaste benoeming. Zo is je
pedagogische vrijheid en je creatieve
initiatiefrecht beschermd, en ben je
beter gewapend tegen betwistingen
van beslissingen en onverantwoorde
klachten. De mooiste verdediging die
ik ooit hoorde, kwam van een directeur: hij zegt dat de vaste benoeming
zorgt voor je basisbehoeften en basisveiligheid, zodat je je als leraar kan
concentreren op je maatschappelijke
taak. In tegenstelling tot de rat race in
vele bedrijven moet je als leraar minder met je eigen situatie bezig zijn en
hou je meer tijd en ruimte over voor
de gedreven creatieve invulling van
je job (‘public motivation satisfaction’
noemt James Perry dat). Ook daarom
“Door de vaste benoeming
kan je al je tijd en energie
in je job stoppen”
nen scholengroepen stabielere uren
verzamelen en zo forse stijgingen
beter opvangen. Ook kan men tijdelijken aanstellen in de scholengemeenschap en niet alleen in de aparte
school, door ze hun anciënniteit te
laten meenemen naar andere scholengroepen/gemeenschappen. En wie
werkt de discriminatie van leraren in
vergelijking met arbeiders en bedienden weg? Zij krijgen gewoon opzegvergoedingen na geleverde diensten.
kan geen enkele vastbenoemde het
lang uithouden als hij ondermaats
presteert: scholen zijn immers glazen
huizen.
Marc Maes, oud-leraar Nederlands
en Duits, nu medewerker voor
Scholengroep Brussel GO! (www.
bocobrussel.be)
Ik beken: sinds 1997 ben ik een van
die vermaledijde vastbenoemden die
gedetacheerd zijn en dus een tijdelijke
laten functioneren in een job waarin
die niet benoemd kan worden. Toch
9
HET GROTE
PESTONDERZOEK
door Tinne Deboes
illustraties: Willem Roose /
Trendwolves
Klasse-onderzoek vraagt voor het eerst
de mening van tieners
“We hebben
jullie nodig
om pesten
te stoppen”
Deze boodschap geven 1200 leerlingen van het
vijfde en zesde leerjaar aan volwassenen in een
online onderzoek van Yeti, het tienerblad van
Klasse. Het onderzoek liet de kinderen voor het
eerst zelf aan het woord. Pesten door de bril van
daders, slachtoffers én omstaanders.
11
2. Helft van de tieners wordt gepest
1. Tieners
weten niet wat
pesten is
In het onderzoek mochten
de tieners hun mening geven
over enkele pestsituaties: is
dit ruziemaken, plagen of
pesten? Pesters schatten deze
pestsituaties opvallend minder
goed in dan niet-pesters.
Ze onderschatten de impact van hun
pesterijen en zien bovendien niet hoe
slecht een slachtoffer zich voelt. Omstaanders onderschatten dan weer
het verdriet van pester-slachtoffers
en de boosheid en schaamte van alle
pesters.
De pesters weten meestal ook niet
waarom ze pesten, buiten ‘zelf eerst
gepest worden’ en ‘iemand niet
kunnen uitstaan’. Ze pesten kinderen omdat ze anders zijn, opdat zij
verdrietig of boos worden en omdat
ze weinig vrienden hebben. Slachtoffers benadrukken dat ze niet gepest
worden omdat ze anders zijn. Zij
denken vooral dat pesters het leuk
vinden om te pesten.
Kinderpsycholoog Marjan Gerarts:
“Dit bevestigt hoe belangrijk het is
dat kinderen elkaar leren begrijpen.
Enkel zo kunnen ze de mythes over
elkaars gevoelens en motieven
doorbreken. Het is bijvoorbeeld een
goede oefening om kinderen geregeld
te vragen om zich in te leven in een
andere persoon. Dat kan in allerlei
situaties, niet enkel bij pesterijen.
Hoe voelde de voetballer zich toen hij
die penalty miste? Waarom reageert de mama in dit verhaal op die
manier? Opvoeders hebben daarin
een sleutelrol, want op jonge leeftijd
maken kinderen die associaties niet
zelf.”
12
50 procent van de tieners in het onderzoek wordt minstens ‘af en toe’ gepest.
Toch zegt slechts 22 procent van de Vlaamse tieners af en toe iemand te pesten.
Pestdeskundige Gie Deboutte: “Op het eerste gezicht lijkt er iets mis met deze cijfers.
Maar kinderen die in de pestende rol zitten, hebben de neiging om hun daden te minimaliseren. Ze merken pesterijen op bij anderen, maar lijken niet te beseffen dat ook hun
eigen gedrag kwetsend is. Omgekeerd zien we dat slachtoffers veel minder relativeren. Zij
gaan zelfs eerder ‘overrapporteren’. Het is dus belangrijk dat er op school ondubbelzinnige
definities bestaan voor ruzie, plagen en pesten. En het is aan de leraar om de kinderen dit
inzicht bij te brengen.”
3. Eén op de zeven tieners
is zowel pester als slachtoffer
Gie Deboutte: “Bij pesterijen spreken we
vaak van pestkoppen, gepesten en omstaanders. Het is gevaarlijk om met zulke etiketten
te werken. Een op de zeven leerlingen is
namelijk zowel pester als slachtoffer. Zij
vragen een specifieke aanpak. Vaak zit er iets
achter het pestgedrag en is het een manier
om frustraties te uiten. Bovendien krijgen
pester-slachtoffers heel wat te incasseren
van wie hen pest. Zij moeten de pesterijen
verwerken, maar ook anders leren omgaan
met hun boosheid en angsten.”
Gie Deboutte: “Leraren moeten ook beseffen dat pestkoppen belang hechten aan
status en die proberen te verkrijgen door
te pesten. Laat ze eens scheidsrechter
zijn bij een spel of wedstrijd op de
speelplaats, de boeken verzamelen
voor de bib, zorg dragen voor
een klasgenoot. Zo kunnen ze
hun status op een positieve
manier versterken.”
Marjan Gerarts: “In veel gevallen gaat
alle aandacht naar het slachtoffer. Dat kind
is gepest en moet geholpen worden. Een
logische reactie én prioritair, maar vergeet de
pester of het pester-slachtoffer niet. Hij heeft
dan wel een grote mond, maar daarom zit hij
nog niet goed in zijn vel. Het is niet simpel
om verder te kijken dan zijn daden, maar je
moet echt op zoek gaan naar de reden van
het pestgedrag.”
Op basis van hun
antwoorden plakten
de onderzoekers dit
‘pestprofiel’ op tieners.
6%
PESTERS
15%
34%
50%
PESTERSLACHTOFFERS OMSTAANDERS
SLACHTOFFERS
PESTONDERZOEK
45
4. Ze willen meer
aandacht voor
pesten op school
Gie Deboutte: “Pesters zeggen vaker dan
niet-pesters dat er gepest wordt op school,
dat er geen regels of straffen zijn rond
pesten en dat hun school te weinig aandacht
besteedt aan pesten. Ik vermoed dat zij
daarmee hun eigen gedrag willen minimaliseren. Ze wijzen bijna met de vinger naar
anderen: ‘Wat ik doe valt best mee, maar
kijk eens hoe vaak zij pesten’. Een andere
verklaring is dat ze pesten als normaal
beschouwen. Ze maken misschien deel uit
van een groepje pestkoppen en denken: ‘Zo
gaat het er hier nu eenmaal aan toe’.”
procent van de leerlingen zegt dat
er op hun school wordt gepest
zonder dat de leraren het weten
76
procent van de kinderen zegt
dat er op school afspraken en
regels zijn over pesten
31
procent wil dat hun
school meer aandacht
besteedt aan pesten
60
procent vertelt dat er op school of in de
klas straffen staan op pesterijen, maar
een kwart heeft hier geen idee van
5. Enkel een liedje zingen tegen pesten helpt niet
De tieners vragen duidelijke regels
en afspraken die iedereen kent en
naleeft. De helft zegt dat praten niet
helpt, straffen wel. Pestcampagnes,
zoals de ‘Move tegen pesten’ of een
liedje zingen, helpen volgens twee
derde van de leerlingen ook niet, hoe
goed bedoeld ook.
Pestslachtoffers hebben ook weinig
vertrouwen in een goede afloop als ze met
hun hulpvraag naar de leraar stappen. Ze
hebben schrik dat het pestgedrag zo enkel
nog verergert. Vooral in scholen waar een
grote afstand is tussen leraren en leerlingen, leeft die vrees. Knuffels en huisdieren
zijn voor slachtoffers het eerste en veiligste
aanspreekpunt. Als vertrouwenspersoon
kiezen vier op de vijf kinderen voor hun
ouders. Leraren komen op de tweede
plaats, gevolgd door vrienden.
Marjan Gerarts: “Kinderen willen heel
graag praten over wat ze meemaken. Toch
zijn ze bang om dit met volwassenen te
doen. Hun voornaamste zorg is om wraakacties van de pesters te voorkomen. Dan is
het veiliger om je verhaal te vertellen aan
je huisdier of knuffel. De vrees zit er nog
te sterk in dat leraren hen niet geloven of
boven hun hoofden gaan handelen.”
Gie Deboutte: “Het gaat hier vooral om
vertrouwen, of eerder het gebrek eraan.
Maar daar kan je aan werken. De band
tussen leerlingen en leraren is veel sterker
wanneer de school streeft naar openheid,
veiligheid en een sfeer van verbondenheid. De drempel om het pestprobleem te
melden ligt zo al een stuk lager. Bovendien
voelen de kinderen zich beter in zo’n
positieve sfeer. Dan gaan pestkoppen ook
minder snel op zoek naar slachtoffers. Wat
niet wil zeggen dat er in zulke scholen niet
wordt gepest. Leraren moeten nog steeds
de kans krijgen om zich bij te scholen over
de complexiteit van pestproblemen. Zo
kunnen ze pesterijen sneller detecteren en
weten ze hoe ze de verschillende soorten
leerlingen moeten benaderen. Ik roep
scholen op om hier sterker op in te zetten.”
13
DIT ZEGGEN TIENERS
“Ik was zo bang om nog naar school te gaan. ‘s Ochtends
had ik buikpijn en ik huilde vaak. Mama liet me dan thuisblijven. Dat maakte niets uit voor de pesters. Ze wachtten
tot ik terug was en gingen verder met pesten.” (Jente, 11
jaar)
“Ik zou pesters niet meer laten meespelen met leuke spelletjes.” (Zian, 11 jaar)
“De juf wordt boos en zegt dat we alles moeten uitpraten. Daarvoor moeten we op het
vriendenbankje gaan zitten. De pestkop zegt
dan snel ‘sorry’, maar meent er niets van.”
(Eline, 11 jaar)
“Ik heb het eens tegen de meester verteld. Hij beloofde extra op te letten, maar er veranderde niets. De pestkoppen
vielen me gewoon lastig als hij niet in de buurt was. Toen
de directeur erbij kwam, zegden de pesters direct ‘sorry’.
Diezelfde dag probeerden ze me alweer te treffen met de
bal. Ik vertel nu niks meer en hoop dat ze het beu worden
om mij te pesten.” (Remi, 10 jaar)
“De juf moet zorgen dat pesters niet naast
elkaar zitten in de klas. Anders spreken ze
daar af wie ze tijdens de speeltijd gaan pesten.” (Ariane, 10 jaar)
“We moeten praten met de pesters. Dan zien we waarom
ze pesten en kunnen we ze helpen. Hopelijk doen ze het
dan niet meer.” (Yvette, 12 jaar)
“Mama en papa gingen zelf naar de pester om te zeggen
dat hij moest stoppen. Toen ik nadien op de speelplaats
kwam, was hij woedend. Hij duwde me tegen de muur en
zei dat ik mijn mond moest leren houden. Dat maakte me
bang.” (Nils, 10 jaar)
“Gepesten durven meestal niets zeggen tegen
de leraar, want pesters kunnen zeggen dat de
gepeste eerst begonnen is.” (Eef, 11 jaar)
“Toen ik naar de leraar ging op mijn vorige school zei ze:
‘Wacht een dagje af.’ Daarna ging ik niet meer.”
(Aaron, 12 jaar)
“Ruzie kan je goedmaken, met pesten heb je helemaal
niet de bedoeling om het terug goed te maken.”
(Lies, 11 jaar)
14
PESTONDERZOEK
Robbe werd gepest door Xander
“Ze beseften niet
hoeveel pijn het deed”
Robbe (11): “Ik hou van mijn gitaar, maar eind vorig jaar wilde
ik niet meer naar de muziekschool. Jelle zat namelijk in mijn
les. Hij was een van de drie pestkoppen uit mijn klas.
Haast elke speeltijd zochten ze me op. Ze scholden me uit tot
ik boos werd, maar vaak gingen ze nog een stapje verder. Dan
pakten ze de basketbal en probeerden ze mijn hoofd te raken.
Op een dag hoorde ik Xander roepen: “Zoek allemaal een stok
om op Robbe te slaan!” Toen werd ik echt bang. Ik bleef de hele
speeltijd in de buurt van de juf en hoopte dat ze niet zouden
komen.
Vorig jaar lag papa in het ziekenhuis. De pesters kwamen dit
te weten. Ze riepen: “Je papa rookt en gaat dood en dat is zijn
eigen schuld!”. Ik werd woedend. Mijn mama heeft ons in de
steek gelaten toen ik klein was, ik heb niemand anders dan
papa en mijn broer. Tot dan had ik niemand verteld over het
pesten. Ik dacht dat ik het dan alleen erger zou maken. Maar
nu waren ze te ver gegaan. Ik ging naar de juf en zij stuurde de
pesters naar de directeur.
De volgende dag stonden ze daar weer, nog meer gemotiveerd
om mij een lesje te leren. Een paar weken later heb ik alles aan
papa verteld. Hij was boos op de pesters, maar ook verdrietig
om mij. Hij ging naar school en vroeg om mij te helpen. De
pesters en ik hebben daarop in de kring gepraat met een
mevrouw van het CLB. Jelle heeft toegegeven dat hij uit angst
meedeed met de pesters omdat hij vroeger zelf gepest is
geweest. Dat vond ik knap van hem. De anderen hebben zich
verontschuldigd. Ze beseften niet hoeveel pijn het pesten deed.
Nu spelen we samen op de speelplaats. Ik heb ook een assertiviteitscursus gevolgd. Daar leerde ik om mijn gevoelens te
tonen. Ik durf nu opkomen voor mezelf en weet dat ik evenveel
waard ben als de rest van de klas. Papa is trots op mij. Hij zegt:
“Jij bent gelukkig met kleine dingen. Dat maakt jou sterk.” Hij
heeft gelijk.”
Marjan Gerarts: “Robbe heeft heel
lang niemand verteld over het pesten.
Dat hoor ik vaak van kinderen. Ze zijn
bang om het aan hun ouders of leraar
te vertellen omdat het volgens hen niets
oplost. Hierdoor kan het pesten lang
doorgaan. Toen de school eenmaal op
de hoogte was, reageerde die wél goed.
Ze zorgde ervoor dat het pesten zo snel
Xander pestte Robbe
“Ik wist niet eens
waarom we pestten”
Xander (11): “‘Robbe hyper maken’, dat was jarenlang
ons favoriete spel. Hij werd dan rood en woedend en kwam
achter ons aan. Daarvoor hadden we verschillende trucjes.
We noemden hem bijvoorbeeld ‘vies’ en lachten met zijn
kleren. Robbe heeft ook geen mama. Dus riepen we: “Natuurlijk heeft je mama je in de steek gelaten: je ziet eruit als
een trol.” Soms duurde het even voor hij boos werd, soms
ontplofte hij meteen. Dan stoven we lachend uit elkaar over
de speelplaats. Als hij iemand kon vangen, begon hij die te
slaan en schoppen. De juf op de speelplaats gaf hem dan
straf.
Vorig jaar lag Robbes papa in het ziekenhuis. Tijdens de
speeltijd daagden we hem uit: “Je papa gaat dood!” Robbe
werd meteen gek. Hij ging naar de juf en ze stuurde ons
allemaal naar de directeur. Hij was natuurlijk erg boos. We
moesten beloven dat we Robbe met rust zouden laten.
Enkele weken later riepen mijn ouders mij aan tafel. Ze
hadden net een gesprek gehad op school … Eerst waren ze
boos, maar later vooral teleurgesteld. “We begrijpen niet
dat jij zoiets doet”, bleven ze herhalen. Ik heb toen veel
nagedacht. Eigenlijk wist ik niet eens waarom dat zo’n leuk
spel was.
Op school hebben we eerst apart met iemand van het CLB
gepraat. Nadien zaten we samen met Robbe. Hij vertelde
hoe slecht hij zich al jaren voelt door ons. Daar hebben we
nooit bij stilgestaan. Ik voelde me vreselijk en heb er nog
steeds veel spijt van. Maar Robbe heeft ons toch vergeven,
denk ik. We spelen nu samen op de speelplaats en op de
tekenschool ga ik elke keer naast Robbe zitten. Hopelijk
blijven we vrienden, want eigenlijk is Robbe een hele toffe
gast.”
mogelijk stopte door de kinderen te
confronteren met elkaars gevoelens.
Achteraf heeft Robbe ook de juiste
ondersteuning gekregen. Hij leerde
het pesten plaatsen en werkte aan zijn
zelfvertrouwen. Daardoor kon hij groeien
als mens.”
Gie Deboutte: “Xander begrijpt dat hij
fout zat en nu zijn hij en Robbe weer
vrienden. Toch merk je dat Xander zich
nog slecht voelt. Je moet hem niet extra
straffen, maar geef hem wel de kans om
de verhouding met Robbe min of meer
in evenwicht te brengen. Ze kunnen hier
samen over nadenken of Xander kan
voorstellen doen aan de leraar. Zolang
hij zijn schuld maar kan aflossen.”
15
PESTONDERZOEK
©©Jonas Roosens
De Kameleon in Oppuurs wint de ‘Pesten, dat kan niet’-prijs
“Leer ze ruziemaken”
“We moeten niet hypocriet zijn. Natuurlijk wordt er hier ook
gepest”, zegt Evi Vleminckx van basisschool De Kameleon
in Oppuurs. “Maar we proberen met onze aanpak kort op de
bal te spelen. Als de kinderen weten hoe ze kunnen reageren
bij conflicten, als ze oog hebben voor elkaars eigenheid en
gevoelens, dan staan ze veel sterker.”
Een keer per maand buigt een groep leraren
van De Kameleon zich over activiteiten
die de sociale vaardigheden van leerlingen
aanscherpen. Een stukje van de aanpak
waarmee ze dit jaar de ‘Pesten, dat kan
niet’-prijs in de wacht slepen. Evi Vleminckx: “Onze school heeft altijd sterk
gewerkt rond sociale vaardigheden. Tien
jaar geleden hadden we al een antipestproject. Daarin kwamen sociale vaardigheden
eerder impliciet aan bod. Drie jaar geleden
wilden we de leerlingen vaardiger maken
in discussies en conflicten. We gebruikten
slogans zoals ‘Als je iets ziet dat niet kan,
reageer dan.’ Die maakten we concreet met
een toneeltje waarnaar we vaak terugverwe16
zen. Een aanpak die zeker aansloeg, maar
zo focusten we nog steeds op wat mis kon
gaan.
Nu zetten we vooral in op een positief
schoolklimaat. Met ons SOciaal-EMOtioneel-groepje organiseren we klasoverschrijdende projecten waarbij de leerlingen
samenwerken, elkaar helpen en sturen.
Daarbij leren we ze om naar elkaar te luisteren, hoe ze hun standpunt kunnen verdedigen, maar ook hoe ze kunnen omgaan met
meningsverschillen. De oudere leerlingen
zorgen bovendien voor de kleuters tijdens
de middagpauze. Die verantwoordelijkheid
nemen ze met plezier op zich.
LEERLINGENCONTACT
Onze leerlingen moeten het gevoel hebben
dat ze bij hun juf of meester terechtkunnen.
Daarom hebben we vanaf het derde leerjaar
een leerlingencontact. De zorgjuf neemt
de klas over waardoor de leraar minstens
een kwartiertje met elke leerling apart kan
praten. De leerlingen bereiden het gesprek
voor met een vragenlijst. Zo krijgt de leraar
een breder beeld van het kind en weet hij
ook beter welke onderwerpen of problemen
hij tijdens de babbel kan aankaarten. Bovendien kunnen ze terecht bij onze groene
juf voor zaken die ze liever niet vertellen aan
hun eigen juf of meester.
We maken school samen met de leerlingen.
Essentieel daarbij is ‘Onder de boom’, een
soort leerlingenraad. Leerlingen met een
idee voor de school bespreken dit eerst in
de klas. Als de rest van de klas denkt dat
het haalbaar is, stoppen ze een bal in de
koker van ‘Onder de boom’. Bij vijf ballen
is de koker vol. Dan komt er een groepje
leerlingen en leraren samen om verder na te
denken over deze voorstellen. De afgelopen
jaren zorgde ‘Onder de boom’ bijvoorbeeld
voor muziek tijdens de speeltijd en leuke
ideeën voor het sinterklaasfeest. Zo weten
de leerlingen dat hun stem telt.”
Wat we kunnen leren
uit dit onderzoek
ZO GAAT DE KAMELEON
PESTEN TEGEN
No blame ziet pesten als een
groepsprobleem. Feiten zijn niet het
belangrijkst, wel de gevoelens van
het slachtoffer. De pester krijgt geen
directe straf. De leraar roept een
groepje kinderen bij zich tijdens een
pauze. In die groep zit de pester, een
meeloper, een hulpvaardig kind … De
opdracht van de groep is simpel: het
slachtoffer moet zich zo snel mogelijk
beter voelen.
Soms is pestgedrag te ernstig om de
dader niet te benoemen. Dan kiezen
scholen voor een herstelgericht
groepsoverleg (Hergo). In een Hergo
gaan dader, slachtoffer, hun ouders
en vrienden met een neutrale Hergodeskundige op zoek naar manieren om
de schade te herstellen. Het slachtoffer
vertelt wat het verwacht. De pester
doet voorstellen om zijn daden goed
te maken. Een ‘sorrybrief’ kan al erg
zinvol zijn. De afspraken komen in een
contract.
Meer weten?
Lees De Eerste Lijn over pesten en cyberpesten
op www.klasse.be/eerstelijn
Op ond.vlaanderen.be/antisociaalgedrag vind
je allerlei informatie over grensoverschrijdend
gedrag op school, waaronder pesten.
Het educatieve game Re:pest laat je leerlingen
uit het secundair nadenken over hun eigen
gedrag in pestsituaties: repest.howest.be.
Zes tips voor scholen
1.
Ruim een vijfde van de leerlingen
denkt dat leraren hun verantwoordelijkheid niet nemen. Neem alle
meldingen van pestgedrag dus ernstig. En leer pesters dat hun gedrag
consequenties heeft. Een alerte
houding zorgt voor een veilig gevoel
bij alle kinderen.
2.
Open de doos van Pandora niet.
Zorg voor een discrete en grondige
aanpak die niet uitnodigt tot wraakacties van pesters.
3.
Kinderen rekenen op hun leraren,
maar hebben minder vertrouwen in
hun aanpak. Betrek ze daarom bij
elke stap. Vergeet niet dat een actie
alleen slaagt als ook de pesters zich
betrokken voelen.
4.
Kinderen die pesten uit wraak
omdat ze zelf gepest worden of werden, vinden geen andere manier om
hun negatieve gevoelens te tonen.
Bespreek en maak duidelijk waarom
terugpesten geen gepaste manier is
om met pesten om te gaan.
5.
Het geloof van tieners in zorgleraren
en CLB-medewerkers ligt tussen
26 en 38 %. Dat is te laag. Directies
kunnen op meer vertrouwen rekenen,
maar de leerlingen gaan er minder
spontaan aankloppen. Denk na over
hoe je deze drempels kan verlagen.
6.
Kinderen zetten zichzelf pas op de
derde plaats om pesterijen op te
lossen. Ze denken wel dat ze een rol
kunnen spelen als tussenschakel.
Enkele scholen geven de kinderen
al die kans: zij hebben in elke klas
‘uitdelers’ en ‘postbodes’, maar ook
‘sfeermakers’.
Van 21 februari tot 2 maart
maken kinderen en opvoeders
een vuist tegen pesten. Onder het
motto ‘Horen, zien en … spreken!’
wil de negende Vlaamse Week
tegen Pesten pestproblemen beter
bespreekbaar maken. Een ideaal
moment om ook op jouw school het
pestbeleid onder de loep te nemen?
Op www.kieskleurtegenpesten.be
vind je alvast heel wat materiaal
en tips.
17
ACTUA
door Stefaan Tolpe
GEZONDHEID
ICT
“Leer kinderen
programmeren”
Professoren informatica van de vijf Vlaamse universiteiten
willen dat leerlingen op school leren programmeren en stellen
voor het vak informatica te verplichten in de volledige schoolcyclus. Anders dreigt Vlaanderen achterop te raken, zeggen ze.
Groot-Brittannië is het eerste land ter wereld waar kinderen van
hun vijf jaar tot het einde van het secundair zullen moeten leren
programmeren. Die verplichting gaat volgend schooljaar in.
Basisscholen snoepvrij
Basisscholen in Vlaanderen en Brussel zijn volledig frisdrank- en
snoepvrij. Dat blijkt uit een peiling van het Vlaams Instituut voor
Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ) naar het gezondheidsbeleid in ruim 1000 scholen.
De basisscholen denken ook steeds meer aan voldoende lichaamsbeweging. In ruim 80 procent komt beweging aan bod in verschillende vakken.
In 2009 was dat nog minder dan 60 procent. Daarnaast slaan korte
bewegingstussendoortjes tussen of tijdens de lessen aan in het basisonderwijs: in driekwart van de scholen doen ze die meermaals per week.
EINDTERMEN
Wereldoriëntatie geschrapt
De Vlaamse regering heeft beslist om in het basisonderwijs het
leergebied Wereldoriëntatie (WO) als apart vak op te splitsen in
‘Wetenschappen en techniek’ en ‘Mens en maatschappij’.
De beslissing botst op kritische reacties uit de onderwijswereld.
ZOGEZEGD
“Onderwijs wordt vaak gezien als iets
dat klaarstoomt voor succes in het
leven. Terwijl het er ook moet zijn voor
mensen die niet slagen.”
In de negende aflevering van de reeks ‘Driemaal woordwaarde’ geeft KU Leuven-rector Rik Torfs zijn eigenzinnige visie op onderwijs. Bekijk het volledige filmpje op
www.tvklasse.be.
18
De plannen vloeien voort uit het masterplan voor de hervorming van
het secundair onderwijs. Door Wereldoriëntatie op te splitsen in twee
vakken, kunnen basisscholen er gerichter op focussen, is het idee. De
Vlaamse regering wil zo ook een positieve keuze voor de richtingen
wetenschappen en techniek in het secundair stimuleren. Het Vlaams
Parlement moet de maatregel wel nog goedkeuren.
Onder meer het katholiek basisonderwijs vindt de opsplitsing zinloos.
Daarom roept de koepel het Vlaams Parlement op om de maatregel af
te wijzen en andere pistes te zoeken om binnen het leergebied Wereldoriëntatie wetenschappen en techniek te versterken. Ook de koepel van
het stedelijk onderwijs (OVSG) en christelijke onderwijsvakbond COV
reageren afwijzend.
METHODEONDERWIJS
Marc De Bel inspireert de
eerste BroeBEL-school
De bekroonde jeugdauteur Marc De Bel, ooit zelf leraar
in het vierde leerjaar, inspireert een school in Oudenaarde om vanaf september met zijn pedagogische visie aan
de slag te gaan. Als het concept werkt, volgen er allicht
nog meer ‘BroeBEL-scholen’ in Vlaanderen.
“De BroeBEL-school zit tussen methodescholen en het
klassiek onderwijs in, wel met een eigen identiteit”, zegt
Marc De Bel. Zo is huiswerk in de eerste en tweede graad
uit den boze, en heeft de school aandacht voor inspraak
en een specifiek beleid tegen pesten. “Kinderen moeten er
ook veel bewegen en buiten spelen”, zegt de schrijver.
Voor zijn visie heeft de succesvolle jeugdschrijver zich laten
inspireren door de inzichten van de filosoof Rudolf Steiner
en die van psychoanalist en libertair pedagoog Alexander
Sutherland Neill. “Het anti-autoritaire systeem vind ik heel
tof, wat niet betekent dat er geen regels of afspraken zijn,
want die zijn er wel.”
INSCHRIJVINGEN
Lerarenopleiding
niet verder gedaald
Na een jarenlange daling blijft het aantal eerstejaars
in de lerarenopleiding dit academiejaar voor het eerst
ongeveer gelijk tegenover vorig jaar. Er schrijven zich wel
nog altijd tien procent minder eerstejaars in voor een
professionele bachelor onderwijs dan drie jaar geleden.
Dit academiejaar kozen 5759 generatiestudenten (studenten die voor de eerste maal een bacheloropleiding
aanvangen, nvdr) voor de opleiding professionele bachelor
onderwijs: ‘slechts’ 36 minder dan vorig jaar.
In vergelijking met het academiejaar 2011-2012 daalt het
aantal eerstejaars vooral in de opleiding secundair onderwijs: min tien procent. De opleiding kleuteronderwijs daalt
slechts lichtjes (min 1,2 procent), terwijl de opleiding lager
onderwijs ietsje meer studenten mocht inschrijven (plus
2 procent). Over het algemeen is de lerarenopleiding wel
vrij populair. Ruim een op de vijf eerstejaars kiest ervoor.
Vrouwen zijn zowel in het eerste jaar van het kleuteronderwijs (95,5 procent) als het lager onderwijs (78,4 procent)
duidelijk in de meerderheid.
POTJESTRAINING
Kleuteronderwijzers
zijn luiers beu
In de kleuterklas gaat te veel tijd naar het verschonen van kinderen die niet zindelijk zijn. Zorgjuf Carine Mestdagh van lagere
school Sint-Fillipus in Schoten luidde daarover de alarmklok in
De Standaard.
“Vroeger konden we de ouders zeggen dat ze hun kind langer in de
crèche moesten laten”, zegt Carine Mestdagh. “Nu mogen we ze wettelijk niet meer weigeren. En de ouders weten dat. Maar als je een
kind verschoont, moet je de anderen achterlaten. Zo komen we niet
meer aan onze pedagogische taken toe.”
Kinderen worden vandaag tot een jaar later zindelijk dan vroeger. Uit
eerder onderzoek van de Universiteit Antwerpen blijkt dat één op de
vier kleuters nog niet zindelijk is op 2,5 jaar. Ouders hebben er de
tijd niet voor en in de crèche zijn vaak zo veel kinderen dat potjestraining niet mogelijk is, zeggen specialisten.
Klinisch psycholoog Koen Lowet van het MultiDisciplinair Centrum
voor Ontwikkeling (MUDICO) vraagt begrip voor de kleuters met een
natte broek: “Normale zindelijkheid vindt plaats tussen 2 en 5 jaar.
Veel kleuters zijn dus nog niet klaar om zindelijk te worden op de
leeftijd van 2,5 jaar.” Lowet vreest dat de oproep voor nog meer druk
zal zorgen op kleuters: “Kleuters die er niet klaar voor zijn, kunnen
angstig worden voor het potje en zullen het proberen te vermijden,
waardoor de zindelijkheidstraining in het water dreigt te vallen.”
In basisschool De 7-sprong in Brecht tekende het schoolteam een beleid en
zevenstappenplan uit rond zindelijkheid. Download het via www.klasse.be/
ga/zindelijkheid.
19
IN DE KLEEDKAMER
Preuts of weerbaar?
Douchen in
je onderbroek
Vroeger hoorde het er gewoon bij: naakt douchen
na het sporten. Maar de laatste jaren houden steeds
meer jongeren na het sporten hun ondergoed aan,
merken trainers en L.O.-leraren. Ook zij denken
vaak twee keer na voor ze onaangekondigd de
kleedkamer binnenstappen. Een teken van toegenomen
weerbaarheid of nieuwe preutsheid? Klasse trekt op
onderzoek in vijf kleedkamers. Met de handdoek aan.
• door Bart De Wilde, foto’s Jens Mollenvanger
Leraar lichamelijke opvoeding Tor Gillis (Erasmus Atheneum, De
Pinte/Deinze) geeft les aan jongens van de tweede en derde graad
secundair. In de kleedkamer merkt hij een duidelijke verpreutsing.
“Leerlingen schamen zich de laatste tien jaar steeds meer.”
“Het lichaam is een lastig onderwerp geworden. Ik hoor leerlingen vaker
homofobe opmerkingen maken naar elkaar. Er is ook iets blijven hangen na
de Dutroux-affaire. Onderwijs en sport kampen met een belabberde reputatie. Dat maakt je extra voorzichtig, zeker als L.O.-leraar. Daarom geef ik
alleen les aan de jongens. Mijn vrouwelijke collega begeleidt de meisjes. Zij
kan de meisjeskleedkamer binnen om te controleren, ik niet.”
“Bij jongens zie ik ook wel de onderlinge schaamte. Onzekere jongens
wenden zich af, zwaardere jongens zoeken de hoekjes op. Ik begrijp dat
niet elke leerling zich graag te kijk stelt, maar ik raad iedereen toch aan om
te douchen. Liefst naakt. Dat lijkt me een stuk hygiënischer dan met een
douchezeep onder je badpak te gaan, zoals sommige leerlingen doen. Maar
naakt is absoluut geen verplichting. Beter met zwembroek aan douchen dan
de klasdeodorant die alles moet oplossen.”
“Slechts een paar leerlingen schamen zich niet voor leraar en klasgenoten.
Zij douchen consequent. De meeste leerlingen laten hun handdoek bewust
20
thuis liggen. Een paradox, want zweten
vinden ze ook vies. Ze noemen het kwetsend ‘okselvijvers en reetzweet’. Maar ook
dat overtuigt ze niet om te douchen. Ik blijf
het aanmoedigen, ook al is er weinig tijd.
Lichaamshygiëne stimuleren staat immers
in mijn leerplan.”
KWETSBARE PUBERS
Turnleraar Dwight Waeytens (SintBavobasisschool, Gent) moest op zijn
sollicitatiegesprek nog uitleggen hoe hij,
als mannelijke leraar, controle houdt
in de meisjeskleedkamer. Nu maakt hij
daarover duidelijke afspraken met zijn
leerlingen.
“Ik snap de bezorgdheid van de directrice.
Dus heb ik haar uitgelegd hoe ik het op mijn
vorige school aanpakte. Met de meisjes
spreek ik af dat een eerste klop op de deur
“Ik schaam me niet
over mijn lichaam”
betekent dat het stiller of sneller moet. Als
er niets verandert, klop ik een tweede keer
en kom ik binnen. Die afspraken werken.
Als startende leraar stapte ik eens impulsief de meisjeskleedkamer binnen. Dat doe
je geen tweede keer.”
“Meisjes ontwikkelen zich tijdens de
laatste jaren van het basisonderwijs meer
dan jongens. Hun lichaam verandert en
de schaamte naar klasgenoten en leraar
groeit. Uiterlijk wordt belangrijk. ‘Het
worden madammetjes’. Jongens schamen
zich minder om hun lichaam in de basisschool. Hun puberteit komt later.”
“Ik merk de signalen ook als trainer bij
KAA Gent. Mijn spelers van veertien en
vijftien jaar verschillen sterk in maturiteit.
Ik loop de kleedkamer wel binnen, maar
zorg ervoor dat de jonge voetballers
zich veilig voelen. De puberteit maakt
hen kwetsbaar. Daarom maak ik goede
afspraken en mogen ze natuurlijk douchen
in ondergoed.”
ONDERBROEK ONDER ZWEMSHORT
Peter Heyndels geeft les op een sportschool (Middenschool Campus Rosselberg, Tessenderlo). Zijn leerlingen
zijn gewoon dat volwassen begeleiders
de kleedkamer binnenstappen. “Toch
douchen ook zij lang niet allemaal.”
“Bij de jongens probeer ik zo veel mogelijk
in de kleedkamer aanwezig te zijn. Het is
immers de plek bij uitstek voor plaagstoten,
pestgedrag of conflicten. Onze sportleerlingen hebben daar geen probleem mee. In
de meisjeskleedkamer stap ik in principe
nooit binnen. Alleen als een meisje bij een
crisismoment naar de kleedkamer vlucht,
klop ik samen met een klasgenote aan.”
Thibaut (17) en Willem (17) hebben
er niets op tegen dat de leraar de
kleedkamer binnenkomt als ze staan te
douchen. “Hij doet dat niet vaak. Wij
zijn zesdes, controle is niet meer nodig.
Soms komt hij ons wat opjagen. De
meeste klasgenoten spuiten snel deodorant en vertrekken naar de volgende
les. Wij douchen wel, anders voelen we
ons vuil en bezweet.” Schaamte kennen
de jongens niet. “Dat moet toch niet,
we zitten al jaren in dezelfde klas. Ik
ben in de Chiro ook wel wat gewoon.
Als je twee weken met vijftien jongens in
een tent kampeert, ga je toch ook niet
alles voortdurend wegstoppen onder
handdoeken. Dat hou je nooit vol.”
21
“Beter met
zwembroek aan
douchen dan de
klasdeodorant die
alles moet oplossen”
Tor Gillis, L.O.-leraar
22
IN DE KLEEDKAMER
“Dat sporters minder schaamte hebben,
klopt maar half. Ook zij wringen zich met
veel acrobatie en met een handdoek om de
lenden in en uit hun ondergoed. Tijdens
de zwemlessen dragen veel jongeren een
zwemshort boven hun zwembroek of
badpak. Sommige jongens houden zelfs
hun onderbroek aan onder de zwemshort.
Die haal ik uit het water. Douchen doen ze
ook lang niet allemaal. We hebben het ooit
proberen verplichten, maar dat werkte niet.
Vanaf de derde graad neemt de schaamte af.
Jonge sporters beginnen zich in hun clubs
te mengen met volwassenen. Die stoppen
hun lichaam niet voortdurend weg.“
NIET RELIGIEUS GEÏNSPIREERD
Op een school met veel moslimjongeren
geeft Veerle Van De Putte (KTA Lokeren)
sport aan jongens. Het houdt haar niet
tegen om de deur altijd op een kier te
zetten.
“Ik laat de deur openstaan om meer
controle te hebben op jongensgroepen. ‘En
mijn privacy dan?’, roepen een paar leerlingen in september. Ik antwoord dat de deur
dicht kan als ze zich perfect gedragen. Dat
accepteren ze. Ook de moslimjongeren. Hoe
minder spel je maakt over je aanwezigheid
in de kleedkamer, hoe vlotter zoiets loopt.
Een keer vroeg een jongen uit de OKANklas heel beleefd om even weg te gaan. Hij
wilde zijn sportbroek niet uittrekken terwijl
ik erbij stond. Dat heb ik dan ook gedaan.”
“Ze hoeven geen schrik te hebben dat ik ze
naakt zal zien. We hebben geen douches
op school. Mijn leerlingen kleden zich om
in een lokaaltje waar vroeger het poetsmateriaal stond. In de sporthal hebben we wel
douches, maar leerlingen gebruiken die
nooit. Door de verplaatsing is er te weinig
tijd. Niet douchen ligt niet per se aan hun
afkomst. Schaamte is eerder individueel
dan cultureel. De enige leerlingen die me
ooit vroegen om te mogen douchen, hadden
vreemde roots. Trouwens, je vindt in alle
culturen toch ook machojongens die hun
blote bovenlijf showen.”
“PUBERS ZIJN
WEERBAARDER
GEWORDEN”
OP HUN TERREIN
Sophie Verhille startte dit schooljaar als
L.O.-leraar met een paar interims. Ze is
niet veel ouder dan haar leerlingen, maar
heeft begrip voor hun gêne. “In onze
studententijd stelden we het douchen ook
uit tot ’s avonds.”
“Toen ik L.O. gaf aan meisjes in het VLIO
(Oudenaarde) kreeg ik schuine blikken
toen ik de kleedkamer binnenstapte. Niet
uit schaamte, maar omdat ik op hun terrein
kwam. Blijkbaar waren ze het niet gewoon
dat een leraar L.O. binnenliep. In de jongenskleedkamer kwam ik niet. Ik probeerde
controle te houden door te roepen of op
de deur te bonken. Een keertje stuurde ik
een mannelijke collega naar binnen die de
jongens al lang kent.”
“Een kleedkamer binnenlopen is niet altijd
makkelijk. Welke afspraken je daarover
maakt, leer je niet in de opleiding. De
docenten legden ons ook weinig op.
Douchen bijvoorbeeld werd nauwelijks
gestimuleerd. Een pak studenten voelden
zich ook onwennig in de kleedkamer en
stelden het douchen uit tot ’s avonds op
kot of in de sportclub. Anderen gingen met
sportzak naar het toilet en stapten daarna
de kleedkamer in met zwempak aan. Kan
je dan verwachten dat je als L.O.-leraar
je leerlingen vraagt om geen schaamte te
voelen?”
“Als L.O.-leraar mag je de kleedkamer
in, als je dat afgesproken hebt met je
leerlingen en als zij mogen vertellen
wat ze niet oké vinden”, zegt Lies
Verhetsel van Sensoa, het Vlaams
expertisecentrum voor seksuele
gezondheid.
“Een leraar moet een veilig klimaat
creëren in de kleedkamer. Toezicht
en regels zijn noodzakelijk, want de
kleedkamer leent zich tot pestgedrag
of ongewenste aanrakingen. Maar
normen veranderen. Steeds meer jongeren leven in een traditioneel gezin.
Helemaal naakt vinden veel jongeren
niet respectvol. Bovendien groeien
jongeren nu op na de Dutroux-affaire.
‘Je lichaam is van jou’, vertellen hun ouders. ‘Niemand moet je lichaam zien,
als je dat niet wil.’ Puberende jongeren
zijn onzeker over de vreemde proporties van hun lichaam. Vroeger kregen
ze de boodschap: ‘Zet je daar eens
over.’ Nu niet meer. Je kan dat verpreutsing noemen, maar ook gewoon grotere
weerbaarheid.”
Naar aanleiding van het stijgende aantal
gevallen van seksueel grensoverschrijdend
gedrag en seksueel misbruik ontwikkelden
Sensoa en Child Focus het ‘Raamwerk
Seksualiteit en Beleid’. Het reikt bouwstenen aan voor een beleid rond seksualiteit
en lichamelijke integriteit. Download het
raamwerk op www.seksuelevorming.be.
Douchen: niet verplicht, wel aangeraden
Douchen na de L.O.-les is niet verplicht, noch in de lagere noch in de secundaire school.
Maar dr. Inge Van Trimpont, directeur van de Permanente Ondersteuningscel voor de
CLB’s binnen het GO!, vindt het wel een gezonde attitude. “Zeker voor oudere leerlingen,
die sneller gaan zweten. Douchen doen ze dan bij voorkeur zonder ondergoed, maar met
short is natuurlijk geen doodzonde. Door te douchen, lopen ze minder kans op schimmels
en infecties. Ze wisselen ook automatisch hun kledij en lopen niet in bezwete T-shirts rond.
L.O.-leraren kunnen dus douchen best aanraden. Zo leren ze de leerlingen ook het belang
van een goede hygiëne aan. Dat krijgen ze niet allemaal van thuis mee.”
23
PAS VOOR DE KLAS
“Dankzij buddy Katia
haakte ik niet af”
“Ik dacht altijd: leraar worden, dat zit in mijn bloed”,
zegt Silke Jennis (22) , startende leraar wiskunde, fysica
en godsdienst. “Tot die eerste week voor de klas. Toen
dacht ik: nee, nooit van mijn leven.” Collega Katia Vliers
sleurde haar erdoor.
• door Hans Vanderspikken, foto Jens Mollenvanger
Silke Jennis: “De leerlingen testten me
en daagden me uit, elke dag opnieuw. Dat
vroeg zo veel energie. Ik voelde de passie
uit mij wegstromen. Veel tijd om erover na
te denken had ik niet. De ene les volgde
de andere op en tussen de lesvoorbereidingen door moest ik vergaderen, toetsen
voorbereiden, materiaal bij elkaar zoeken
en verbeteren. Die eerste weken heb ik
enorm veel steun gekregen van Katia, mijn
buddy. Zij gaf me de raad kordaat te zijn in
de klas. En vooral consequent te blíjven. Ik
was streng, ook al als stagiair, maar hield
dat niet altijd lang vol. Nu moet iedereen
die over mijn grens gaat, meteen uit de
klas. Ik ben voor elke leerling even strikt en
behandel iedereen gelijk.”
Katia Vliers: “Elke starter bij ons op
school krijgt een buddy als ik. In een tso/
bso-school is het niet makkelijk om als
jong meisje voor de leeuwen geworpen
te worden. Bij het minste probleem dat
beginnende leraren hebben, moeten ze bij
24
iemand terechtkunnen. Silke is heel open.
Ze vertelt onmiddellijk wat er is en vraagt
snel raad. Ze probeert mijn tips uit, en komt
me ook vertellen als iets niet lukt. Ze heeft
de klassen al heel wat beter in de hand dan
de eerste weken. Ze moet nu maar één keer
iets zeggen, en de leerlingen luisteren. Zelfs
een strenge blik werkt bij haar al. Het klikt
tussen Silke en mij. Ik voel dat haar stijl
dicht aansluit bij de mijne. Dat maakt het
voor mij ook aangenaam.”
Silke Jennis: “Katia is mijn voorbeeld.
Ze is streng, maar gepassioneerd. Je mag
lachen in haar les. In mijn klassen halen de
leerlingen soms het slechtste in mij naar
boven. Dat zijn de ergste momenten. Ik
probeer moeilijke leerlingen dan ook wat
meer met humor aan te pakken. Zo wilde
een leerling niet meer opletten in mijn les
‘omdat ik toch niet intelligent was’. De
volgende les had ik een artikel bij uit Flair
waarin stond dat vrouwen met een dik gat
intelligent waren. Hij en de rest van de
klas vonden dat erg grappig. En het heeft
geholpen. Om te bereiken wat je wil, moet je
er soms voor vechten. Dan is het fijn om te
weten dat je er niet alleen voor staat. Dat er
iemand achter je staat. Katia is een vertrouwenspersoon geworden, maar daarnaast
kan ik hier ook in de lerarenkamer terecht.
Er zijn altijd wel collega’s die me door een
moeilijk moment sleuren.”
Katia Vliers: “Iedereen steunt hier
elkaar, dat is eigen aan onze schoolcultuur. Doordat we geen klastitularissen
maar klasteams hebben, zijn we met twee
of drie leraren verantwoordelijk voor een
klas. Als een leraar problemen heeft met
een klas, springen er meteen twee andere
leraren in de bres door die leerlingen ook op
hun gedrag aan te spreken. Zo ervaren de
leerlingen dat we als lerarenteam aan één
zeel trekken, en voelen beginnende leraren
zich gesteund waardoor ze zelfverzekerder
voor de klas staan.”
‘Pas voor de klas’ is een initiatief van Klasse
om starters en hun school te ondersteunen. Via
klasse.be/pasvoordeklas en facebook.com/groups/
pasvoordeklas vinden starters elkaar. Coaches
lezen mee en geven deskundige ondersteuning.
Met het starterspact in het januarinummer van
Klasse toont ook jouw school dat ze starters warm
onthaalt.
De camera van TV.Klasse volgde de eerste
drie maanden van startende leraren Silke
en Stef. Bekijk de video op www.klasse.
be/pasvoordeklas en ontdek naast het
buddysysteem ook andere vormen van
startersbegeleiding.
25
“Mijn lesdag loopt van 9 tot ongeveer 15
uur. Gemiddeld geef ik aan zeven leerlingen per dag les. ‘s Ochtends zie ik op het
patiëntenblad wie er is, en maak ik m’n
planning. Onze school heeft afdelingen in
psychiatrisch centrum Caritas in Melle, het
RKJ De Sleutel in Eeklo, het AZ Sint-Lucas
en in het UZ. Ik sta hier alleen voor de
lagere school, maar deel het lokaal met drie
collega’s voor de kleuters en de vakleraars
van het secundair.”
“In dit klaslokaal kan ik niet
alles doen. Als we rond de
herfst werken, lamineer ik
de gedroogde bladeren en
presenteer de bolster in een
afgesloten zakje. Ook het klasmateriaal wordt vaak ontsmet.
In de isolatieafdeling gelden
nog meer regels. Elk boek dat
er binnenkomt, mag niet buiten tot de patiënt vertrekt.”
“We werken meestal met de boeken van de
thuisschool van onze leerlingen. Ik volg ook
hun planning , zodat ze niet vooruit lopen
als ze via Bednet les volgen. Maar omdat ik
écht op maat werk, vorderen ze hier vaak
sneller dan op school. Als ze hun huiswerk
niet gemaakt hebben, krijgen ze even goed
een opmerking. We mogen ze niet in een
‘ocharme ik’-modus laten wegglijden.”
26
IN BEELD
“Het went nooit”
Rekenen tussen baxters en beddengoed: Bram Vanhamme (25) doet
het sinds drie jaar op de afdeling oncologie in het UZ Gent.
“Lesgeven in een ziekenhuisschool is een oefening in flexibiliteit.
Je werkt voortdurend met andere lesmaterialen, doelgroep, ouders …
Toch willen alle leerlingen hier leren. Ondanks de pijn.”
door Jo Valvekens, foto’s Eva De Gols
Fotograaf Eva De Gols
(°1992) volgde Bram in de
Ziekenhuisschool van het
UZ in Gent.
27
“Voor deze les las de oma
van Sara een kaartje voor.
Een moeilijk moment, want
haar pilletjes innemen lukte
niet. Soms zetten we de les
stop omdat ze een ruggenprik moet krijgen, of ze zich
te misselijk voelt. Dan kom
ik later terug. Ik kan de pijn
en het verdriet een plaats
geven, maar wennen doet
het nooit.”
“Voor veel leerlingen hier ben ik een
houvast. Professoren, psychologen en
verplegers horen bij hun ziekte, een
leraar bij hun leven voor het ziekenhuis. Daarom overleg ik voortdurend
met de verpleging, spelbegeleiders,
artsen, sociale dienst, psychologen, de
thuisschool, Bednet ... De begeleiding
van een ziek kind vraagt teamwork.”
28
IN BEELD
“Het zou wennen zijn om
weer naar een gewone
school te gaan. Door deze
job leer je vooral relativeren.
Als ik van ouders hoor dat
hun kind binnen is om de
amandelen te laten weghalen, denk ik: ‘Ach, gelukkig
is het dat maar’.”
29
Carl Honoré predikt trager leren en dieper denken
“School is geen
race tegen de tijd”
Sneller, hoger, sterker. Dat Olympische ideaal is in onze
maatschappij tot een mantra verworden. “Alleen is vlugger niet
altijd beter. In deze dolgedraaide tijden nemen we beter wat gas
terug, ook op school”, zegt journalist en auteur Carl Honoré.
Klasse nam de supersnelle Eurostar naar Londen voor een slow
interview ten huize van de internationaal gelauwerde pleitbezorger
van Slow Education. Want trage scholen zijn ook mooi.
door Wouter Bulckaert - foto: Garcia Morales
SLOW SCHOOLS
D
e luchthaven van Rome, tien
jaar geleden. Carl Honoré staat ongeduldig
in de wachtrij om in te checken. In de
krant leest hij – diagonaal – een artikel
over one-minute bedtime stories: sprookjes
herwerkt tot verhalen die je in één minuut
kan lezen voor het slapengaan. Perfect,
denkt hij, want elke avond raast hij steeds
sneller door de bedverhalen voor zijn
zoon. Regels, alinea’s, pagina's slaat hij
over. ‘Waarom zijn er vanavond maar drie
dwergen meer in Sneeuwwitje, papa?’ De
one-minute bedtime stories komen als geroepen. Onmiddellijk bestellen op Amazon.
Speed delivery, denkt Honoré.
En toen besefte je: hier is iets mis?
Carl Honoré: “Ik ben van nature een vlug
mens. Ook als ik compleet op mijn gemak
ben, praat en denk ik vlug. Als journalist
kickte ik op deadlines. Maar ik zat vast in
fast forward. Elk moment van de dag was een
race tegen de klok. In mijn vrije tijd wou ik
een hoop sporten beoefenen en elke nieuwe
film in de bioscoop zien. Toen kreeg ik kinderen en moest alles nóg sneller. Tot ik me
afvroeg: ben ik nu helemaal gek geworden?
Waarom had ik altijd zo'n haast? Het zette
me aan het denken. En aan het lezen. Wat
bleek? Over de hele wereld zijn mensen
tegengas aan het geven voor ons hectische
leven. Zo wil de Slow Food-beweging een
gezond alternatief bieden voor fast food.
Città Slow probeert chaotische en jachtige
steden te transformeren tot toevluchtsoorden voor wie genoeg heeft van het gehaaste
moderne leven. En Slow Journalism promoot
diepgravende kwaliteitsreportages waarvoor
de journalist enkele weken in zijn onderwerp
Wie is Carl Honoré?
• 46 jaar
• Canadees journalist, geboren in Edinburgh, werkte met
straatkinderen in Brazilië, was buitenlands correspondent in Europa en Zuid-Amerika
• werkt en woont al 18 jaar in Londen, met zijn vrouw en
twee kinderen
• schreef de internationale bestsellers In praise of slowness over The Slow Movement en Under pressure over
Slow Parenting
mag duiken. Zonder dat er sprake was van
een echte beweging, stootten mensen op
hetzelfde idee. Dat was voor mij een echte
openbaring. En mijn zoon? Die kreeg die
avond een volledig, uitgebreid bedverhaal.”
Moeten we alles dan aan een slakkengangetje doen?
“Nee. Slow betekent dat je alles aan de
juiste snelheid doet. Dankzij het internet
kunnen we razendsnel informatie opzoeken,
en dat is prima. Maar als we die informatie
nog sneller willen verwerken, zijn we fout
bezig. Als je ideeën niet laat rusten en
rijpen, gooi je halfbakken hersenspinsels
de wereld in. Probleem is dat onze huidige
maatschappij maar één snelheid heeft:
turbo! Maar het komt er niet op aan de
“Spelen helpt
kinderen om
te leren leren”
dingen zo snel mogelijk te doen, wel ze zo
goed mogelijk te doen. Traag, in het juiste
tempo. Sinds mijn eerste boek In praise of
slowness trekken mensen aan mijn mouw:
'Geef me eens wat vlugge oplossingen die
mijn leven van de ene dag op de andere
zullen veranderen'. Maar de wereld is veel te
complex om in hapklare tips of Twitterfeeds
te gieten. Al die honderdduizenden boeken
van die new age goeroes met hun quick fixes
… Als die echt werkten, dan hadden we toch
genoeg aan een handvol van die uitgaves?”
In je daaropvolgende boek Under pressure focus je op opvoeding en onderwijs.
Waarom?
“Ik heb zelf twee opgroeiende kinderen.
Ook op hen leggen we steeds meer druk,
omdat we in een hypercompetitieve cultuur
leven. Lezen, schrijven, rekenen moeten
ze liefst zo vlug mogelijk kunnen, al van in
de kleuterklas, terwijl kinderen daar net
moeten spelen, spelen, spelen. Als je speelt,
weet je niet waar je uitkomt, laat je je geest
de vrije loop. Zo stimuleer je je creativiteit
en je verbeelding en train je je brein. Helaas
hecht onze consumptiemaatschappij het
meest waarde aan dingen die geld kosten,
en daar valt spontaan spel helaas niet onder.
31
Georges Lemmen, The Two Sisters or The Serruys Sisters, 1894, Detail. Indianapolis Museum of Art. The Holliday Collection.
TO THE POINT
19.02.2014 — 18.05.2014
ING nodigt u en uw leerlingen
graag uit voor de creatieve
workshop
‘De kleur van de geleerde en
de kunstenaar’.
ING CULTUURCENTRUM
KONINGSPLEIN 6, 1000 BRUSSEL
ING.BE/ART
Praktische informatie:
HET NEO-IMPRESSIONISTISCHE PORTRET
ORGANISED BY
32
(advertentie)
• Voor kinderen van 5 tot 12 jaar
• Bezoek (1 u.) + creatieve workshop (1 u.)
• 5 euro/persoon
• Reserveren verplicht via ing.be/art
SLOW SCHOOLS
Als je kind met een stokje in de modder
speelt denk je als tweeverdieners toch:
werken wij daarvoor zo hard? Moet hij niet
op vioolles, naar de sportclub, op de iPad?
Maar net dat simpele spel zorgt ervoor
dat je kind zich ontwikkelt. Laat ons dat
spelinstinct aanmoedigen op school. Een
speelse geest helpt kinderen om te leren
leren, om dol te worden op leren. Toch vind
je spel nauwelijks terug in de leerplannen.
Omdat bij spel alle focus ligt op het proces,
niet op het resultaat. Het effect van spelen
kan je dus ook niet meten. En wij willen net
alles meten en testen.”
Wat is er mis met meten en testen?
“We focussen te veel op de resultaten.
En niet op wat je effectief doet in de klas.
Denk aan het PISA-onderzoek dat driejaarlijks de onderwijssystemen in verschillende
OESO-landen vergelijkt. Worden kinderen
gelukkiger, gezonder, slimmer door ze
voortdurend te testen? Krijgen ze daardoor
meer burgerzin? Dat lees je niet in de resultaten van zulke testen. Laat je leerlingen
zich in de eerste plaats ontplooien in de
klas, prikkel hun nieuwsgierigheid, laat hen
betere mensen worden. Goeie scores zijn
daar een fijn neveneffect van. Maar we zijn
geobsedeerd door tellen en meten. Zodra je
iets in cijfers giet, wil je die cijfers verbeteren, wil je sneller gaan dan de concurrentie
en wordt het een competitie. Probleem
is ook dat je gaat onderwijzen zodat je
leerlingen goed scoren op tests: teaching
to the test. Maar willen we robots afleveren
die geprogrammeerd zijn om te slagen voor
examens? Moderne werkgevers verwachten
dat je zelf initiatief neemt.”
Vakken als esthetica, muzikale
opvoeding en geschiedenis staan onder
druk in het curriculum. Dat vind je geen
goede zaak.
“Integendeel. Want dan focussen we op
vakken waarvan we de resultaten kunnen
meten. Maar wie wil meedraaien in de
huidige maatschappij moet creatief zijn,
verbeelding hebben, in team kunnen werken. Die mag dagdromen om zo problemen
op te lossen, die begrijpt emoties en de
nuances van relaties … allemaal dingen die
je leert door Shakespeare te lezen, door een
schilderij van Picasso te doorgronden, door
muziek te spelen. Dat verrijkt het menselijke brein. Als je je curriculum eenzijdig
invult, krijg je engdenkende leerlingen.
Die later engdenkende, zelfs enggeestige
mensen worden.”
Wat maakt een school tot een goeie
school?
“Een goeie school is een school die ieder
uniek kind goed helpt. Als je een school
kiest voor je kind, kijk je naar de sfeer, het
gevoel dat ze uitstraalt, hoe de leraren er
met elkaar, leerlingen en ouders omgaan.
Probleem is dat kinderen producten en
projecten van hun ouders geworden zijn
en dat scholen daarin meedraaien. Maar je
moet durven zeggen als school: ‘We weten
niet hoe jij als leerling binnen twaalf jaar
zal zijn als je afstudeert. We nemen je wel
bij de hand, proberen je zo goed mogelijk te
begeleiden, laten je ontdekken wie je bent.
Je leraren moeten ook hun weg zoeken.’ Een
school is geen assemblagelijn waar elk deel
van het traject vastligt.”
“Als je van leraren
boekhouders maakt,
lopen ze weg”
Ook leerplannen vind je veel te rigide.
“Je hebt doelstellingen en eindtermen
nodig, maar in leerplannen vink je als leraar
lijstjes af van wat leerlingen kennen en
kunnen. Dan heb je geen aandacht voor de
leerervaring van de kinderen. Het is absurd
om leerplancommissies simpele formules
te laten bedenken en opleggen om bepaalde
doelstellingen te bereiken. Geef die verantwoordelijkheid terug aan de leraar. Laat
hem die vrijheid, en vertrouw hem en zijn
metier. Geef de leraar ruimte om te doen
wat hij moet doen op het juiste moment,
en in het tempo dat de klas op dat moment
vereist. Dan krijg je een slow school, waar je
leerlingen niet langer oppervlakkig, maar
diepgaand leren.”
Daarvoor heb je sterke leraren nodig.
“Als je leraren voldoende vrijheid geeft,
krijg je de beste mensen in het beroep, met
een enorme bagage en passie voor onderwijs. Als je boekhouders van ze maakt,
lopen ze weg. Zeker jonge mensen, die met
hun creativiteit geen weg kunnen in de
rigide structuur van het onderwijs. Leraar
zijn mag geen tweede keuze worden, want
dan krijg je tweederangsleraren. Pas als
je leraren meer vrijheid geeft, en ouders
merken dat hun kinderen enthousiast
terugkeren van school, krijgen leraren hun
respect terug. Dat betekent ook dat leraren
steeds nieuwe didactieken in de klas moeten
halen. Het talk and chalk-model, waar je
puur feiten uitkiepert over je leerlingen, is
achterhaald. Leerlingen moeten zelfstandig
problemen leren oplossen in team, goeie
info van slechte scheiden en over de verschillende vakken heen durven te denken.
Via veel trial and error, natuurlijk, maar veel
prutsen en proberen is nu eenmaal typisch
voor een leerproces.”
Nog zo'n taboe van deze tijd: we mogen
niet meer falen.
“We demoniseren mensen omdat ze
fouten maken. Ook onze leerlingen. We
zijn alleen maar geïnteresseerd in het juiste
antwoord. Terwijl het net gaat om het
proces, de tocht, alle doodlopende straatjes
die je in- en weer uitgaat om een oplossing
te vinden. In de Londense school Wimbledon High organiseren ze elk jaar een
Failure Week. Samen met leraren en ouders
onderzoeken leerlingen daar een week lang
de voordelen van fouten maken. Zo leren
ze uit hun eigen mislukkingen. Leraren
durven er nu veel meer dan vroeger aan
leerlingen te zeggen dat hun antwoord fout
is, en de leerlingen durven grotere risico's
in hun denken te nemen. Ze durven uit de
bocht te gaan, gewaagde redeneringen op te
zetten omdat ze weten dat ze niet afgestraft
worden. Zo stoten ze op nieuwe ideeën.
Mislukkingen stimuleren je creativiteit.
Want als we niet experimenteerden in ons
denken, dan dachten we toch nog steeds dat
de aarde plat is?”
MIND THE BOOK
Carl Honoré stelt zijn nieuwste boek
The Quick Fix voor op het literair evenement Mind the book, op zaterdag
22 februari van 13.45 tot 15 uur in de
theaterzaal van de Vooruit, Gent. Met
je lerarenkaart koop je een dagticket
tegen reductietarief.
www.mindthebook.be
33
Luc
34
Zet je
collega's in de
bloemen!
MENSEN MET KLASSE
door Kris Vanhemelryck, foto: Jonas Roosens
Bloemen voor busbegeleider Gert
“Hij is altijd op tijd”
Elke dag nemen meer dan 40.000 kinderen in het buitengewoon onderwijs de bus naar school. Gert Deckers,
L.O.-leraar in basisschool De Berk in Hasselt, is een van de
1600 begeleiders die al die ritten in goede banen leidt.
“De leerlingen mogen van mij zelf kiezen naast wie ze willen zitten op de bus. Dat maakt de rit naar school heel wat
plezanter.”
“Je kan er de klok gelijk op zetten: de bus van Gert is altijd
stipt op tijd”, zegt Luc Schrijvers, papa van Jens en Maarten,
die in De Berk naar school gaan. “We proberen ze dan ook
altijd op het afgesproken uur de voordeur uit te krijgen. Mijn
kinderen kijken uit naar het ritje met Gert. Soms wil ik ze zelf
naar school brengen, maar dan zegt de oudste: nee, ik ga wel
met de bus. Tot twee jaar geleden gingen ze met de fiets naar
een school in de buurt. Ze zaten er heel graag, maar de leerstof was wat te zwaar. In deze school krijgen ze ademruimte.
Ze missen hun vriendjes van vroeger wel, maar dankzij het
warme onthaal van Gert en zijn collega’s voelden ze zich meteen thuis. Daarom geef ik hem graag dit bloemetje.”
“Nieuwe leerlingen probeer ik altijd meteen op hun gemak
te stellen”, zegt Gert Deckers. “Daarom mogen ze van mij
elke dag kiezen naast wie ze willen zitten. Zo hoeven ze niet
de hele rit te delen met iemand met wie het niet klikt. In ruil
vraag ik dat ze stilletjes fluisteren in de bus en van mekaar af
blijven. Duidelijke regels zijn belangrijk, vooral bij leerlingen
met gedragsstoornissen. De kinderen vinden stilte op de bus
net fijn.”
Ook met de ouders maakt Gert goede afspraken. “De bus
pikt dagelijks tussen de 40 en 50 leerlingen op. De meeste
kinderen zitten erg lang op de bus, sommigen wel anderhalf
uur. Als je bij iedereen meer dan een minuut moet wachten,
ben je een half uur kwijt. We geven daarom bij de start van
het schooljaar een duidelijk uur door aan alle ouders. Als we
moeten toeteren bij een halte, zijn we binnen de tien tellen
weer weg. Ondertussen ken je ook hun vaste rituelen. Als de
poort bij Luc dicht is, weet ik: vandaag rijden ze niet mee.”
Gert
Klasse beloont elke week ergens in Vlaanderen een opmerkelijke leraar, ouder of leerling met een boeketje bloemen.
Ken jij iemand die het bloemenboeket verdient omdat hij of
zij veel voor de school betekent? Vertel het via
[email protected] (onderwerp ‘bloemen’).
35
IN DE KLAS
door Wouter Bulckaert
illustratie: Sander Belmans
Zo hou je
je leerlingen
bij de les
Blijft een leerling in je klas ook na verschillende opmerkingen
lastig doen? Soms weet je het even niet meer, en hoor je jezelf
zeggen: “Nog één keer en je vliegt buiten!” Maar als je je
dreigement niet uitvoert, zit je vast. Dreig daarom niet te snel
of te zwaar. Deze maatregelenladder bevat tien technieken om
iedereen weer in de pas te laten lopen. In kleine stapjes.
Zo hoef je niet onmiddellijk de zwaarste sanctie boven te halen.
De maatregelenladder
10. Stuur de leerling met werk de klas uit.
9. Laat de leerling na de les bij je
komen voor een gesprek.
8. Verplaats de leerling in de klas.
7. Noem zijn/haar naam en waarschuw dat je
hem/haar op een andere plaats zal zetten.
6. Noem zijn/haar naam en gebruik een
ik-boodschap: “Emma, ik vind het heel
vervelend dat je voortdurend zit te
kletsen”.
5. Stop even met je les en noem de leerling bij
de naam: “Is er een probleem, Emma?”
4. Noem de leerling bij de naam en ga door
met de les: “Op dit beeld, Emma,
zie je dat …”
3. Stop even met de les en kijk de leerling aan.
2. Kijk de leerling aan en ga door met de les.
1. Negeer de storende leerling.
36
WAT NA DE CLASH?
1. Zet je leerling enkel aan de deur als
de les echt niet verder kan gaan.
2. Geef altijd een duidelijke opdracht
of taak mee.
3. Maak een afspraak voor een
vervolggesprek: daarin probeer je
met de leerling de problemen uit
te klaren en nieuwe afspraken te
maken.
4. Hou bij wie je op de gang hebt
gezet, wanneer dat was, waarom je
hem op de gang hebt gezet en wat
het vervolg was.
5. Overleg na afloop met je collega’s
en je directie en vraag hun
feedback en advies.
6. Zet leerlingen niet te vaak uit de
les. Als je meer dan een keer om
de acht weken een leerling aan de
deur zet, heeft je maatregel geen
effect meer, zo blijkt uit onderzoek.
Lees meer over de maatregelenladder op
www.knaplastig-aps.blogspot.nl
Je vindt deze ladder en andere reflectiemodellen in ‘Praktijkwijzer basisonderwijs’
(Joke Gerritsen en Corine Klapwijk,
Uitgeverij Coutinho)
Video
in de klas
Video’s maken in de klas is niet langer een
heel gedoe met lampen, statieven, dure
apparatuur en ingewikkelde microfoons.
Tegenwoordig kan je filmpjes makkelijk, snel
en goedkoop opnemen. Bovendien behaal
je verschillende leerdoelen tegelijk, en kan
je het in elk vak toepassen. Peter Van Den
Broeck, leraar Engels en pedagogisch ICTcoördinator, beantwoordt vijf veelgestelde
vragen van leraren.
1. IS DAT NIET DUUR?
“De apparatuur die je nodig hebt om videoopnames te maken, wordt steeds goedkoper
en toegankelijker. Met tablets kan je filmen en
monteren. Zelfs met de smartphones van je
leerlingen kan je tegenwoordig in goede kwaliteit
filmen.”
2. VRAAGT FILMEN
NIET TE VEEL TIJD?
“Helemaal niet. Werken met video in de klas
creëert net tijdswinst. Niet op korte termijn uiteraard. Alles wat nieuw is, vraagt een investering.
Maar al snel ontdek je het rendement. Zo kan je
de Engelse dialoogjes die je leerlingen gewoonlijk
voor de klas moeten opvoeren, op video laten
opnemen en thuis rustig bekijken. Of je laat ze
zelf dat experiment filmen tijdens de fysicales.
En in plaats van een opstel te schrijven, kunnen
ze die schooluitstap ook in beeld brengen.”
3. WAT IS DE MEERWAARDE?
“Je leerlingen zijn actief bezig met je vak en leren
van elkaar. Met video werken de leerlingen vaak
in groepjes, waarbij ze afwisselend verantwoordelijk zijn voor camera, inhoud en montage. Je
spreekt verschillende leerstijlen aan. Doordat
leerlingen enthousiast en creatief bezig zijn, zijn
ze vaak meer gemotiveerd en leren ze meer bij
dan wanneer ze passief luisteren. Bovendien
kan je makkelijk vakoverschrijdend werken. De
video waarin de leerlingen een chemieproefje
moeten opzetten, kan je ook gebruiken voor een
spreekoefening Nederlands.”
4. KUNNEN MIJN LEERLINGEN DAT WEL?
“Je leerlingen groeien op in een digitaal tijdperk. In elk vak zou
je dus moderne leermiddelen moeten gebruiken. Voor je leerlingen is het geweldig leuk en stimulerend als een leraar het digitale pad betreedt. Het zal je verbazen hoe snel ze het filmen in
de vingers krijgen. Video in de klas is echter geen doel op zich.
Denk op voorhand goed na over de te behalen leerdoelen.”
5. KAN IK DAT WEL?
“Als je de basis eenmaal kent, ben je vertrokken. Vergeet
niet dat je ook van je leerlingen kan leren. Dat motiveert ze
nog eens extra. Online vind je makkelijk allerhande tutorials
waarin alle basishandelingen kort worden uitgelegd.”
Ontdek in de nieuwe TV.Klasse-reeks ‘Strak plan’
(www.tvklasse.be/strakplan) hoe leraar Peter Van Den Broeck
werkt met video in zijn lessen. Onder de video klik je door naar
zijn lesplan en de snelstartgids die hij speciaal schreef voor
leraren op Klascement: www.klascement.be/45699
WIN - Wie zich inschrijft voor de TV.Klasse nieuwsbrief
op www.klasse.be/tvklasse/nieuwsbrief maakt deze maand
kans op een iPad mini.
37
“Mijn perfecte
richting?
Hout-wiskunde!”
Klasse verspreidde in januari
een speciaal nummer van het
jongerenmagazine Maks! bij alle
leerlingen in het secundair onderwijs. Bij dit Roadies-magazine
zit een pedagogische bijlage voor
leraren. Daarin vind je tips om
de zoektocht naar de eigen vaardigheden, interesses en talenten
van 12- tot 18-jarigen te versterken. Download het magazine en
de bijlage op klasse.be/leraren.
38
STUDIEKEUZE
Zo stuur je je leerlingen de juiste richting
uit volgens Roadies Hanne en Brecht
“Vertel ons waar
we goed in zijn”
Brecht Herteleer (19) en Hanne Reumers (18), de
Roadies die dit schooljaar 40 verschillende jobs testen,
wisten tot voor kort niet welke richting ze uit willen gaan.
Waarom is het zo lastig om leerlingen naar een richting
te gidsen die aansluit bij hun interesses en talenten?
De Roadies vragen het aan Peter Van Petegem (UA) en
learen Dirk Vlaeminck en Rita Van den Heuvel.
door Jo Valvekens
Hoeveel aandacht was er voor studiekeuze op school?
Hanne Reumers: “Niet veel. Ik wist op m’n achttiende niet
veel meer dan op m’n twaalfde over mijn toekomstmogelijkheden. Nooit heb ik een goed gesprek gehad met een
leraar over wat ik later wou, laat staan dat ik ergens iets kon
ervaren in de praktijk. De school ging ervan uit dat je verder
deed in de richting die je gekozen had. Wetenschappen?
Hop, ingenieur! Latijn? Dokter of talen! Humane? Psychologie! De hulp bleef beperkt tot: ‘hier is een website, ga eens
kijken’. Ik ben naar de SID-in’s geweest, ben met een zak
folders teruggekomen en heb die gelezen. Maar daarna wist
ik nog niet beter wat ik wilde doen.”
Brecht Herteleer: “Wij kregen op het einde van een les
wiskunde de vraag: ‘Maak een top drie van de richtingen die
je wil studeren.’ Daar moet je het dan mee doen.”
Hanne: “Ik wist vooral heel goed wat ik niet kon. Dat staat
duidelijk op je rapport. Maar slechte punten zeggen niet
altijd iets over je talent of je interesse voor een vak. Alleen:
veel andere gronden heb je niet om op te beslissen.”
Herkenbare verhalen?
Peter Van Petegem (professor UA): “Ik vrees van wel:
mijn zoon kreeg die top drie-vraag ook in z’n laatste jaar.
Drie keer zelfs.”
Rita Van den Heuvel (leraar Frans en
studiekeuzebegeleider PTS Campus
Mechelen): “In onze school zeggen we
nooit zomaar: jij bent daar goed in, dus kan
je dat studeren. Wij zien de leerling niet
als een optelling van punten. Wij luisteren
en zoeken zijn interesses. De knoop zit
vooral bij het gebrek aan contact met de
werkvloer, zeker in het aso. Dat voordeel
hebben tso’ers en bso’ers tenminste. Op de
werkvloer zelf kennismaken met een aantal
vaardigheden is verhelderend en motiverend. Zo breek je je gezichtsveld open.”
Dirk Vlaeminck (stagebegeleider Don
Bosco Haacht): “Bij studiekeuzebegeleiding probeer je vaak vroegere foute keuzes
recht te trekken. De aandacht voor studiekeuze zit nu te laat; eigenlijk moet je daar
al voor je twaalfde mee bezig zijn. Maar
leraren basisonderwijs weten te weinig over
de mogelijkheden in het secundair, en zeker
niet in het hoger onderwijs.”
Peter: “Keuzes maak je al in de overgang
van het basis- naar het secundair onderwijs.
39
Als je leerlingen niet écht laat proeven van
een bredere waaier, dan belanden ze gemakkelijk in een richting die niet de beste optie
is. Werk dus niet enkel aan studiekeuzebegeleiding in dat laatste jaar secundair, want
dan zijn er al heel veel teerlingen geworpen.
Als je meest intensieve stap het bezoek aan
de SID-in’s is, vergeet het dan maar.”
Is de zoektocht naar de juiste studierichting niet altijd een zoektocht naar
motivatie?
Peter: “We slagen erin om veel jongeren te
demotiveren en we benutten te weinig de
eigen motivatie, ja. Ga naar een kleuter- of
lagere school en je ziet kinderen als sponzen: gemotiveerd, met fonkelende oogjes.
Tien jaar later zie je dat we die motivatie
niet blijven aanspreken. Ons onderwijssysteem maakt keuzes in de plaats van jonge
mensen. Ze botsen altijd op vakken die zij
als nutteloos ervaren. Jongeren hebben
ook talenten waar geen plaats voor is op
school. Brecht en Hanne zijn actief in het
jeugdwerk; daar kan je je ook heel sterk in
ontwikkelen, maar dat wordt in ons onderwijssysteem niet gewaardeerd. Daardoor
gaat er in de oriëntering veel potentieel
verloren.”
Bestaat er voor elke leerling wel een
ideaal traject?
Peter: “Er is niet één juiste route. Je hoeft
op je twaalfde nog niet te weten wat je later
wil worden. Maar al heel snel in het traject
worden wegen afgesloten. We moeten het
systeem verbeteren zodat je de brug van de
ene richting naar de andere makkelijker kan
oversteken.”
Dirk: “Het niveau van een studierichting
wordt hier bijna helemaal bepaald door het
aantal uren wiskunde. Wie sterk is in talen,
maar zwak in wiskunde, is verplicht om te
‘zakken’.”
Peter: “Net zo met klassieke talen. Een
sterke leerling moet vanaf het eerste jaar
inzetten op Latijn en wiskunde. Waarom
dagen we die eerstejaars niet op even hoog
niveau uit in techniek?”
Brecht: “Wiskunde liep vrij vlot bij mij,
maar ik wou ook graag iets met hout doen.
De perfecte richting voor mij? WiskundeHout!”
40
Helpt een infoavond op school met
oud-leerlingen die over hun job komen
vertellen?
Rita: “Die fase zijn we in onze school al
lang voorbij. Er kwamen meer oud-leerlingen dan jongeren op af. Wij nemen nu al
voor de negende keer deel aan de BIAM, de
Beroepeninformatieavond Mechelen. Dat is
een initiatief van de Kamer van Koophandel
voor zesde- en zevendejaars. Daar komen
380 professionals en 600 leerlingen met
elkaar in contact . Die ontmoetingen zijn
vaak doorslaggevend.”
Hanne: “Dat doen we nu ook met Roadies.
We werkten al op twintig jobs een week
mee, we praten met professionals, en
ervaren hoe het in een bepaalde job is. Voor
leerlingen is het moeilijk om zich daar een
beeld van te vormen.”
Dirk: “Toch ben ik benieuwd of je na dit jaar
beter geïnformeerd zal zijn. Je hebt wel 40
jobs gedaan, maar 200 andere niet.”
“Stages zijn geen
zaligmakende test”
Brecht: “We zullen veel beter geïnformeerd zijn. Misschien zal dat de keuze
nog moeilijker maken, omdat we nu te veel
kennis hebben van de arbeidsmarkt. Maar
belangrijker is: we leren niet alleen veel over
de job, maar ook over motivatie.”
Rita: “Je kan veel informeren, maar dan
nog weet je niet of leerlingen willen kiezen.
Kijk: in onze groep hebben we studiekeuzedossiers gemaakt, met per graad haarfijn
alle mogelijkheden. We bieden in elk scharniermoment keuzemomenten aan, zodat ze
kennismaken met andere richtingen. Maar
de meeste leerlingen willen helemaal geen
nieuwe keuze maken. Op de opendeurdag
zijn die twaalfjarigen zeer geïnteresseerd,
maar toch kiezen ze voor een school bij hun
kerktoren. Pas in de tweede of derde graad
komen ze naar ons, vaak met frustraties en
blauwe plekken. Veel scholen proberen hun
leerlingen zo lang mogelijk in hun eigen
school te houden. Daar doen we niet aan
mee.”
Welke rol spelen ouders in de studiekeuze?
Rita: “Ouders kiezen vaak op basis van
een rapportcijfer op het einde van de lagere
school voor aso, tso of bso. Dat is triest.”
Dirk: “Hoe vaak krijg ik geen leerlingen
binnen die ‘hoog begonnen zijn’ – om in
die terminologie te gaan – en dan ‘moesten
afzakken’. Dat watervalsysteem is ingebakken in ons onderwijssysteem en dat zorgt
voor geblutste leerlingen.”
Peter: “Tijdens een visitatie bij burgerlijk
ingenieurs stelde ik vast dat meer en meer
jongeren uit het tso via een schakelprogramma toch die zware studie aanpakken.
Dat is het zogenaamde ‘zalmmodel’, het
omgekeerde van het watervalsysteem. Dat
kan voor een groep een prima weg vormen.”
Hanne: “Studieoriëntering focust vaak op
‘wat kan ik niet’ in plaats van ‘wat kan ik
wel en wat interesseert me’. Die negatieve
oriëntering geeft richtingen een stempel.
Toen ik met goesting aan Humane Wetenschappen begon, kwam ik in een klas met
leerlingen die daar zaten omdat ze talen of
wiskunde niet goed konden. De positieve
keuze ontbrak. De leraren straalden dat
ook uit: ik sta hier voor een groep nietgeïnteresseerde leerlingen. Op mijn school
was het onuitgesproken doel: universiteit.
Hogeschool was ook al ‘afzakken’. Door die
labels krijgt zelfs een positieve keuze een
negatieve lading.”
Een op de vijf mensen gaat werken in een
job waar hij niet voor gestudeerd heeft …
Kunnen meer stages dat verhinderen?
Peter: “Misschien. Maar in richtingen
waarin heel wat stages zitten – zoals Verpleegkunde, de horeca of de Lerarenopleiding – zie je nog veel mensen afhaken na de
studies. Stages zijn geen zaligmakende test.”
Dirk: “Er zijn nog factoren, zoals het loon.
Dat maakt dat mensen makkelijker het
spoor verlaten na hun studies. Ze zien opportuniteiten en verdwijnen.”
15 procent van de studenten verandert
na het eerste jaar hoger onderwijs van
richting. Te veel?
Peter: “Als ze achteraf goed terechtkomen,
niet. Maar over alle richtingen heen haalt
meer dan 50 procent van de studenten het
niet in het eerste jaar, en dat is wél een probleem. Jongeren krijgen op de SID-in’s te
horen: ‘probeer dat maar, als je echt wil …’
STUDIEKEUZE
Neem beter je verantwoordelijkheid als
hogeschool: raad die richting af of zorg voor
een andere voorbereiding.”
Wint de reclame het van de objectieve
raad?
Peter: “(ironisch) Uiteraard niet… Maar het
is wel een extra argument om jonge mensen
kritisch te laten worden in hun keuzeproces.”
Dirk: “Leerlingen krijgen van mij altijd het
advies om naar enkele hogescholen te gaan
en daar met studenten te praten.”
Peter: “Scholen die een infoavond organiseren met professionals, halen er het best
meteen ook een student bij. Die combinatie
maakt de inschattingskansen veel sterker.”
Verwaarloost het aso studiekeuzebegeleiding meer dan het bso en tso?
Peter: “In veel technische richtingen komt
de exploratiefase vroeger tot stand. Tegen
de derde graad weten die gasten vrij goed
wat er op de markt is. In het aso stellen
ze het vaak uit tot het laatste jaar. Van de
achttien klasgenoten van mijn zoon wisten
er in januari van hun laatste jaar WiskundeWetenschappen maar twee bij benadering
welke richting ze uit wilden. Die leerlingen
hebben veel geleerd, maar leren kiezen was
er niet bij. Mijn advies is: werk in de eerste
jaren breed. Laat leerlingen ook écht kennismaken met andere vakken, bijvoorbeeld
techniek. Voor de laatste jaren maak je een
meer gefundeerde keuze. Daar krijg je dan
minder algemene vakken en kan je in de
diepte graven.”
Hanne, Brecht: wat hebben jullie na
twintig jobs geleerd over de link tussen
onderwijs en arbeidsmarkt?
Hanne: “Je diploma is belangrijk. Maar
welk diploma het precies is, is minder
belangrijk.”
Brecht: “We zien vaak collega’s die een
heel grillig traject aflegden voor ze echt
hun ding ontdekt hebben … Het is pas door
kennis te maken met de werkvloer dat je je
echt oriënteert. Wie op school altijd maar
rechtdoor gaat, leert niet echt kiezen.”
Hanne: “Leren werken leer je niet op
school. Leren werken leer je op je werk.”
Help je leerlingen op weg naar de juiste
studierichting via www.onderwijskiezer.be.
Dirk Vlaeminck en Rita Van den Heuvel
Hanne Reumers, Brecht Herteleer en Peter Van Petegem
‘Klaar voor Hoger Onderwijs en Arbeidsmarkt’ toont de
complexe processen aan die spelen bij de overgang van het
secundair naar hoger onderwijs of arbeidsmarkt. Inspirerend
materiaal voor wie bekommerd is om studiekeuzebegeleiding
en beroepsoriëntatie.
Klaar voor Hoger Onderwijs en Arbeidsmarkt - Tine van Daal,
Liesje Coertjens, Eva Delvaux, Vincent Donche & Peter Van
Petegem - Uitgeverij Garant
41
MAG DAT?
door Leen Leemans
©©Flickr: cc - geertr
KLEDINGCONTAINERS OP
SCHOOLPARKING
Een vereniging die kledij verkoopt en de opbrengst schenkt aan een goed doel vraagt
of ze kledingcontainers op de schoolparking
mag plaatsen. Als mogelijk alternatief stelt
ze voor om jaarlijks samen met de school
een inzamelactie te organiseren. Mag dat?
Bernard, directeur
Dat mag. Schoolbesturen mogen zelf
beslissen of ze deelnemen aan een actie
met een ‘ruim erkend maatschappelijk
doel’. Je school kiest voor een initiatief dat
niet commercieel of politiek getint is en
dat past in het pedagogisch project van de
school. Als de leerlingen en hun ouders
volledig vrijblijvend kunnen deelnemen
en de normale werking van de school
niet wordt gehinderd, vormen zowel de
kledingcontainers als de inzamelactie
geen enkel probleem.
Commissie Zorgvuldig Bestuur
CORRECTIESLEUTEL
VOOR EXAMENS
Onze directie vraagt vanaf de volgende
examenperiode een correctiesleutel. De
onderwijsinspectie zou dat verplichten.
Klopt dat?
Griet, leraar geschiedenis
De onderwijsinspectie verplicht werken
met een correctiesleutel of -model niet,
maar vindt het wel belangrijk dat je het
examen van elke leerling van een klas
op dezelfde manier beoordeelt. Met een
correctiesleutel kan je aantonen dat je dat
doet.
Onderwijsinspectie
42
BETALEN VOOR SCHOOLFEEST
In de lente vindt het jaarlijkse schoolfeest plaats. Leerlingen zijn niet verplicht om
deel te nemen aan het schoolfeest, maar ze bereiden het feest wel voor tijdens de
lesuren. Alle kinderen repeteren dus mee. Alle toeschouwers moeten een ticket van
4 euro kopen. Mag de school wel toegang vragen?
Lindsay, ouder
Dat mag niet. Voor vrije activiteiten die plaatsvinden buiten de schooluren mag een
school een bijdrage vragen. Wie deelneemt, weet dat het de bedoeling is om - naast
sociale verbondenheid te creëren - de school ook financieel te steunen. Maar als leerlingen optreden met een programma waarvoor ze wekenlang geoefend hebben tijdens
de schooluren, is de grens tussen ‘schoolprestatie’ en vrije activiteit vaag. De morele
en sociale druk op ouders en familieleden van leerlingen zorgt dat deelnemen aan het
schoolfeest niet zo vrijwillig is. De school moet ook rekening houden met ouders die
het niet breed hebben. Activiteiten die de kinderen tijdens de schooluren ingeoefend
hebben, mag de school niet gebruiken om haar kassa te spijzen.
Commissie Zorgvuldig Bestuur
WETTELIJKE FEESTDAGEN
INHALEN
Onze directeur liet tijdens de vakvergadering
weten dat er dit semester te veel wettelijke
feestdagen tijdens de werkweek vallen.
Paasmaandag valt bijvoorbeeld buiten de
vakantie. De lesuren die door zo’n feestdag
wegvallen, moeten we inhalen. Mag dat?
Christophe, leraar fotografie volwassenenonderwijs
Een Centrum voor Volwassenenonderwijs
(CVO) organiseert opleidingen volgens
een opleidingsprofiel dat de Vlaamse
Regering goedkeurde. Zo’n profiel
bepaalt het aantal lestijden dat nodig is
om de doelstellingen van een opleiding te
realiseren. Een CVO is verplicht om dat
aantal lestijden te organiseren. Cursisten
in het volwassenenonderwijs betalen im-
mers inschrijvingsgeld per lestijd. Tijdens
de vastgelegde vakanties kan een CVO,
tenzij het een afwijking heeft gekregen,
geen lestijden plannen. Als een centrum er
vanwege wettelijke feestdagen of pedagogische studiedagen niet in slaagt het totaal
aantal lestijden te plannen, mag het er
maximaal acht procent van afwijken. Als
in je centrum voor een bepaalde opleiding
meer dan acht procent wordt afgeweken
van het aantal te organiseren lestijdens,
kunnen in het lokaal comité, na onderhandeling tussen je CVO en de vertegenwoordigers van het personeel, afspraken
worden vastgelegd over de organisatie
van inhaallessen. In de andere onderwijsniveaus geldt deze regel niet. Lesuren
die wegvallen door wettelijke feestdagen,
moeten niet ingehaald worden.
Afdeling Volwassenenonderwijs
LOOPBAAN
door Leen Leemans, illustratie: Inne Haine
HALVE DAG VRIJ OP 27 JUNI?
Maandag 30 juni is het al vakantie voor mijn kinderen. Maar
nu liet de school weten dat de leerlingen ook op vrijdagnamiddag al niet meer naar school moeten. Weer een halve dag
extra opvang zoeken. Mag dat wel?
Lies, ouder
Ja, dat mag. Op maandag 30 juni 2014 hebben alle kinderen vrij. Dat besliste minister van Onderwijs Pascal Smet
eerder al. De laatste schooldag vóór de zomervakantie is
dus vrijdag 27 juni 2014. Op die dag mogen basisscholen
de lessen een halve dag schorsen. Zo hebben scholen
tijd voor ‘opdrachten verbonden aan het einde van het
schooljaar’, zoals het oudercontact.
Afdeling Scholen Basisonderwijs en
Centra Leerlingenbegeleiding
UITSTAP MET MINIBUS
We organiseren binnen ons Comeniusproject enkele activiteiten en uitstappen. Daarom willen we enkele minibusjes
huren om onze leerlingen en bezoekers flexibel te kunnen vervoeren. Mogen onze leraren zelf rijden en zijn ze
voldoende verzekerd?
Ludwig, leraar gedrags- en cultuurwetenschappen
Je eigen leerlingen vervoeren met een gehuurd busje valt
onder ‘bezoldigd leerlingenvervoer’. Daarvoor is een medische keuring verplicht. Buitenlandse gasten vervoeren,
leerlingen en leraren, valt niet onder bezoldigd leerlingenvervoer. Daarvoor is een rijbewijs B voldoende. De eigen
leerlingen en leraren die meegaan met de uitstappen zijn
voldoende verzekerd aangezien het gaat om activiteiten
die georganiseerd zijn door de school.
Afdeling Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel
Heb je een vraag over je loopbaan, je klas of
je rechten en plichten als leraar? Stuur die
naar [email protected] met als
onderwerp ‘Mag dat’. Op www.klasse.be/leraren vind
je onder de noemer ‘Mag dat?’ nog meer vragen én
antwoorden.
Vergoeding voor
begrafeniskosten
Vorige maand is een van mijn leraren gestorven.
De familie informeerde naar een ‘begrafenisvergoeding’. Hoe zit dat in elkaar?
Jos, directeur
Als een personeelslid van het onderwijs overlijdt, heeft zijn
of haar familie onder bepaalde voorwaarden recht op een
begrafenisvergoeding.
Was het personeelslid deels of volledig vastbenoemd, in
dienstactiviteit of ter beschikking gesteld wegens ziekte,
wegens ontstentenis van betrekking of wegens persoonlijke
aangelegenheden voorafgaand aan het rustpensioen? Dan
betaalt het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming een
begrafenisvergoeding uit aan de echtgenoot of aan de erfgenamen in rechte lijn. Die vergoeding is gelijk aan het bedrag
van het laatste brutomaandsalaris van de overledene en de
eventuele bijwedden, vergoedingen en toelagen bij het salaris.
Er geldt wel een maximumbedrag. Je schoolsecretariaat kan
de familie helpen om een aanvraag in te dienen bij het werkstation. Meer info vind je in de omzendbrief over de begrafenisvergoeding via www.klasse.be/ga/begrafenisvergoeding.
Was het personeelslid gepensioneerd of kreeg het een pensioen van de Pensioendienst voor de Overheidssector (PDOS)?
Dan krijgt de echtgenoot de begrafenisvergoeding automatisch. De erfgenamen in rechte lijn moeten een aanvraag
indienen bij de PDOS. Meer informatie vind je op de website
van de PDOS via www.pdos.be.
43
AFGEVRAAGD
door Leen Leemans
Drinken en plassen
tijdens de les?
“Als een kind voldoende drinkt, moet het
minstens vijf keer per dag plassen”, zegt
Johan Vande Walle, professor Urologie aan
de Universiteit Gent. Toch laten niet alle
scholen water drinken of plassen tijdens de
les toe. Wel in de jouwe? Of moeten ze maar
wachten tot de pauze?
Stefaan Debouver (directeur, VBS Het Spoor, Tielt): “In
elke klas staan bekers en de kinderen kunnen altijd water
drinken. Elke leraar bepaalt zelf wanneer dat gebeurt, zodat de
leerlingen niet voortdurend rondlopen. We bieden kraantjeswater aan en controleren geregeld de kwaliteit. Elke leerling
mag ook een flesje water van een halve liter meebrengen.
Ook leraren mogen tijdens de les water drinken, uit een glas.
Leerlingen die tijdens de les naar het toilet moeten, mogen dat
als ze erom vragen.”
Hilde Peeters (directeur, VKS ’t Kersenpitje, Waarschoot):
“In elke kleuterklas staan er flesjes water. Er hangt een fotoo
tje aan zodat de kleuters hun eigen flesje herkennen. Telkens
als ze dorst hebben, mogen ze drinken. Zo moeten ze niet
wachten tot de speeltijd en kweken ze de gezonde gewoonte
aan om veel te drinken. De school koopt de flesjes aan en de
ouders betalen daarvoor. De kleuters mogen op school enkel
water drinken. ’s Middags krijgen ze soep, fruitsap of melk.
Onze kleuters mogen altijd naar het toilet.”
Professor Van De
Walle weerlegt vijf
misverstanden over
drinken en plassen op
www.klasse.be/ga/
plassen.
Wild van water
is een educatief
pakket voor het
basisonderwijs over
drink- en plasbeleid:
www.wildvanwater.be.
Deel je mening met je
collega's in de rubriek
'Afgevraagd' op
www.klasse.be/
leraren. Elke week
staat er een nieuwe
stelling online.
44
Bart De Ville (directeur, Middenschool, Halle): “De leerlingen volgen les in blokken van twee lesuren. Dat is niet zo lang.
Tijdens de pauze hebben ze dan ook tijd genoeg om te drinken.
Overal in onze school staan waterfonteintjes: aan de lockers,
de kleedkamers van de turnzaal … Na de turnles, maar ook
tijdens de leswissel kunnen ze dus drinken. De meeste leraren
zien het ook door de vingers als leerlingen tijdens de les water
willen drinken of naar het toilet moeten. Bij het middageten
laten we enkel water toe.”
Luc Van Thillo (directeur, BuSO Sint-Janshof, Mechelen):
“Niet drinken of naar het toilet gaan tijdens de lessen is een
leefregel. In het individuele begeleidingsplan van de leerlingen
kunnen we daar – rekening houdend met hun beperkingen
– van afwijken. Een leerling met medische problemen of met
een ernstige mentale beperking mag altijd naar het toilet. We
kijken ook naar de werk- en leeromgeving: een leerling die
schuurt, mag drinken. Een leerling in de praktijkopleiding
moet twee uur onafgebroken aan zijn werkbank leren werken.”
DE BRIL VAN BERT
E
en nonkel van me is leraar aardrijkskunde in
een secundaire school. Het archetype van een topleraar:
gepassioneerd door zijn vak, maatschappelijk geëngageerd,
met een enorm groot hart. Zo heeft hij altijd zijn camera
bij de hand om waar dan ook de mooiste landschappen te
fotograferen. Voor in de klas, zegt hij dan. Ik was dan ook
erg aangeslagen toen hij op het familiefeest vertelde dat hij
al een half jaar thuis zat. ‘Ik denk niet dat ik nog terug kan
gaan. Het lukt niet meer.’ Straks wordt hij 60 jaar. Met de
huidige pensioenregeling zal hij in principe nog door moeten
gaan tot zijn 62ste. Een kleine veertig jaar heeft hij het beste
van zichzelf gegeven. Maar nu voelt hij zich op, moe. Een
afscheid in mineur.
“Ook oudere leraren hebben
steun van de collega’s nodig”
Zelf zegt hij dat de school de laatste jaren erg veranderd is.
‘De leerlingen zijn niet meer dezelfde. Ze zijn anders, mondiger. Gezag handhaven wordt moeilijker. Zeker met ouders die
sneller ‘juridische’ stappen zetten. Beslissingen van de leraar
‘aanvechten’ in plaats van ze te steunen. Ook de collega’s
zijn veranderd. De school is erg gegroeid. Het is nog altijd
mijn school, maar toch.’ Hij voelt zich er zichtbaar minder
thuis. Daarbovenop komen de vele regels en administratieve
verplichtingen. Daardoor voelt hij minder autonomie in zijn
job, minder waardering. De school heeft ook geen andere
taken of opdrachten voor hem. ‘Een vlakke loopbaan hé’.
Geen ruimte om iets anders te doen. Plaats om de batterijen
op te laden. Tijd om op adem te komen.
Niet meer lineair. Experten weten niet hoe de wereld er
over tien jaar zal uitzien. Het verleden is daarvoor geen
goede voorspeller. De school kan jongeren niet meer
voorbereiden op de toekomst, maar moet ze helpen om
te gaan met de uitdagingen vandaag. Jongeren vinden
ook dat ze op elk moment van hun leven gelukkig
moeten zijn. Alles moet nu zin, nut en betekenis hebben.
Oudere mensen zijn echter opgegroeid met het idee
dat levensloopbanen voorspelbaarder zijn. Ze bieden
houvast en zekerheid. Denk maar aan de belofte om op
zestig jaar met pensioen te kunnen. Tijden zijn veranderd. Enkel dit is zeker: dat niets nog zeker is.
Het is niet evident om daar als oudere professional
mee om te gaan. Daar is ruimte, tijd, begrip en steun
voor nodig, van collega’s en directie. En ja, het loont de
moeite om daarin te investeren. We hebben de komende
jaren iedereen nodig in het onderwijs. Zeker onze
oudere leraren! Ik wil dan ook in het jaar van de starter
élke leraar tot starter uitroepen. Maak op school tijd om
samen uit te zoeken waarin jij starter bent. Wat vind je
lastig? Waar kan je steun gebruiken? Wie van de collega’s (jong of oud) kan je hierbij helpen? Ga de dialoog
aan, ook met je oudere collega’s, en je zal zien dat het
leidt tot meer begrip, steun en waardering. Wie weet
ben jij straks niet alleen mentor van je 25-jarige collega,
maar ook van je 50-jarige voorganger. En ervaren zij de
jeugdige en verfrissende steun om met evenveel passie
en vooral energie te blijven gaan voor hun job.
Als we aan starters denken, dan denken we vaak eerst aan
jongere leraren. We vinden, terecht, dat zij begeleiding én
ondersteuning verdienen bij hun eerste stappen in het onderwijs. Tijd om zich in te werken in hun vak. Coaching bij hun
job. Steun van de collega’s en waardering voor de successen
die ze boeken. Het woord starter geeft echter de indruk dat
starten tijdelijk is. Daarna ben je ervaren en kan je het verder
wel alleen. Toch zijn we allemaal op een bepaald vlak in ons
leven starter. Ook leraren die aan de laatste fase van hun carrière bezig zijn. Zij hebben veel levenservaring en zijn, in het
geval van mijn nonkel, vaak ook gepassioneerde vaklui. Toch
is de context waarin ze vandaag hun leraarschap uitoefenen,
erg veranderd. Op dat vlak is mijn nonkel net zoals zo veel
generatiegenoten een starter.
Leerlingen en jonge collega’s beseffen vaak niet dat oudere
leraren op een andere manier naar het leven kijken. Zo leven
jongeren meer in het nu. Hun opvatting van tijd is anders.
Bert Smits is sociaal pedagoog, auteur
en ondernemer. www.bertsmits.be
45
LERARENKAART
door Marc Vanbelle en
Kerim Helaut
Jouw maandelijkse
selectie van educatieve
voordelen en commerciële kortingen
1
GERAARDSBERGEN, STAD MET KLASSE
Start je paaszondag 20 april met Geraardsbergse
mattentaart en koffie. Op de Markt tonen bakkers hoe ze bladerdeeg, karnemelk en amandelen
omzetten in dit Europees erkende streekproduct.
Kinderen tot tien jaar rapen paaseieren in het
Provinciaal domein De Gavers.
Diverse wandelingen (waaruit je kan kiezen)
brengen je naar de troeven van Geraardsbergen.
Wil je de geheimen kennen achter de Muur die
nat ligt van het rennerszweet? Tijdens deze
wandeling leidt de gids je langs Manneken-Pis,
het Boerenholsteegje en de Dierkosttoren steil
naar de kapel op de top van de Oudenberg.
Tijdens de Grupellotocht, genoemd naar een
Geraardsbergse beeldhouwer, zoek je naar barok
in het stadscentrum en wandel je door het steile
46
Grupellopark. De gids van de ‘vroeger-en-nu’route toont op een tablet hoe de Markt, het OudHospitaal, het Sas ... er vroeger uitzagen. Maak je
de mattentaartentocht, dan geniet je van de natuur in de Vlaamse Ardennen. Je rondt die af met
een verwenkoffie (voor volwassenen), een ijsje
of chocolademelk (voor kinderen). Kinderen die
de vragen onderweg beantwoord hebben, krijgen
een prijs.
De Helix is een Vlaams Kennis- en
Vormingscentrum voor Natuur en Milieu. De expo
‘Milieu en gezondheid’ toont hoe vervuilende
stoffen in voeding, fijn stof, pesticiden en hormoonverstoorders onze gezondheid beïnvloeden.
Je krijgt ook de milieuvriendelijke alternatieven
gepresenteerd. Diverse wandelbrochures tonen
de stille en groene wegeltjes van de regio, onder
andere door het Raspaillebos.
• Extra: gratis workshop ‘Student Personality’ (11
uur) - gratis voorstelling ‘Ramzi gaat Old School’
(17 uur) - Jeugdcentrum De Spiraal - deelnemers
aan Stad met Klasse Geraardsbergen krijgen een
gratis gezinsticket - zie volgende pagina www.ramzizerqane.com
• Stad met Klasse Geraardsbergen - paaszondag
20 april - van 9 tot 17 uur - gratis voor het hele
gezin - onthaal in het Restoga van Domein De
Gavers, ter plaatse maak je een keuze uit de vele
activiteiten - info en inschrijven: www.lerarenkaart.be/inschrijven
2
3
RAMZI GAAT
OLD SCHOOL
“Humor©is©geen©comedy”,©beweert©Ramzi©Zerqane.©
Hij©maakt©dan©ook©geen©stand-upcomedy©maar©
humoristische©presentaties©en©‘motivational©workshops’.©Hij©toert©al©twee©jaar©met©zijn©zaalshows©en©
bereikte©zo©meer©dan©15.000©jongeren©in©België,©
Nederland,©Denemarken©en©de©Verenigde©Staten.©
Met©zijn©nieuwe©schoolvoorstelling©‘Ramzi©gaat©
Old©School’©sleurt©Ramzi©je©mee©naar©zijn©studententijd.©Waar©zou©Ramzi©Zerqane©gestaan©hebben©
als©hij©zijn©studies©niet©tot©een©goed©einde©had©
gebracht?©De©workshop©‘Student©Personality’©motiveert©studenten©op©een©ludieke©manier©om©beter©
te©presteren.
• Je voordeel: deelnemers aan stad met Klasse
Geraardsbergen (zie p. 46) krijgen een gratis gezinsticket voor de workshop om 11 uur en de voorstelling om 17 uur. Op het inschrijvingsformulier
stip je aan of je deze tickets wil of niet. De overige
gratis tickets reserveren we voor leraren die enkel
de workshop of de voorstelling willen zien.
• zondag 20 april (Pasen) - workshop ‘Student
Personality’ (11 uur) - voorstelling ‘Ramzi gaat
Old School’ (17 uur) - Jeugdcentrum De Spiraal Zakkaai 29 - 9500 Geraardsbergen - inschrijven
via www.lerarenkaart.be/inschrijven
Gratis
EXPO
STORMS
Hoe©ontstaan©genadeloze©superstormen?©Welke©
gevolgen©hebben©tornado's©en©orkanen©voor©de©
omgeving?©Hoe©beuken©overstromingen©in©op©het©
ecosysteem?©Levensechte©simulaties,©speciale©effecten©en©projecties©prikkelen©al©je©zintuigen©in©dit©
nieuwe©'rampgebied',©de©Pier©van©Blankenberge.©
Weermannen©of©-vrouwen©presenteren©hun©eigen©
weerbericht©in©een©echte©weerstudio.
• Je voordeel: gratis toegang met lerarenkaart
(i.p.v. 11 euro aan de kassa, 9 euro online)
• Storms - Belgium Pier Blankenberge - Zeedijk 261
- 8370 Blankenberge - www.storms.eu - educatieve pakketten voor alle leeftijden - gemakkelijk
te bereiken met de kusttram of de trein (station
Blankenberge)
STORMACHTIGE GEZINSDAG
Duizend©leraren©en©hun©gezin©beleven©
op©zaterdag©1©maart©een©stormachtige©dag.©‘Storms’©is©dan©doorlopend©open.©‘s©Morgens©en©‘s©middags©zijn©er©presentaties.©Prof.©Dr.©
Ir.©David©Dehenauw©heeft©het©over©
‘Wetenschapspopularisatie©voor©jongeren:©Stormen©als©voorbeeld’.©VTMweervrouw©Jill©Peeters©neemt©een©
loopje©met©de©klimaatverandering.©
Aansluitend©kijk©je©naar©de©reportage©
‘Over©leven©in©de©storm’.©Op©het©lunchmenu©staat©een©buffet©met©soep©en©belegde©broodjes.©Inschrijven©en©info©via©
www.lerarenkaart.be/inschrijven.©
47
6
5
7
THEATER
SURPRISE:
CYBURBIA!
‘Cyburbia’©is,©zogezegd,©een©expo©over©moderne©
steden.©De©curator©ontvangt©jou©en©je©leerlingen©
aan©het©Centraal©Station©in©Antwerpen.©Met©een©
lijnbus©maak©je©een©hallucinante©rit©door©de©stad.©
Je©belandt©anderhalf©uur©later©terug©aan©het©station,©zonder©de©expo©gezien©te©hebben.©‘Cyburbia’©
doet©je©nadenken©over©de©wereld©rondom©jou,©over©
stereotypes©en©vooroordelen.©Na©de©voorstelling©
worden©de©belevenissen©tijdens©de©rit©met©de©acteurs©besproken.©Boek©de©voorstelling©voor©je©leerlingen©(secundair).©Voor©hen©moet©het©opzet©een©
verrassing©blijven.©Dus:©mondje©dicht.©
• Je voordeel: gratis prospectievoorstellingen voor
leraren en partners op woensdag 19 en maandag
31 maart, maandag 28 april, maandag 12 en
maandag 26 mei en woensdag 18 juni (telkens om
9, 11 of 13 uur) - inschrijven voor prospectievoorstellingen (en voor boekingen voor scholen) via
[email protected] (vermeld je
naam, het nummer van je lerarenkaart, het aantal
personen, het uur en datum van je keuze) www.badvanmarie.be
48
SPROOKJESPARK
EFTELING
Sprookjes©bestaan,©althans©in©dit©attractiepark.©
Reis©van©het©Ruigrijk©via©het©Anderrijk©naar©de©magische©stad©Raveleijn©voor©de©spectaculaire©parkshow.©‘Aquanura’©is©de©grootste©watershow©van©
Europa.©Daarvoor©zorgen©water,©muziek,©licht©en©
vuur.©Tijdens©de©krokusvakantie©bezoek©je©gratis©
de©feeërieke©wereld©van©de©Efteling,©op©voorwaarde©dat©een©betalende©bezoeker©jou©vergezelt.©
• Je voordeel: zaterdag 1 tot en met zondag 9 maart
(11 tot 18 uur) - iedere leraar die vergezeld is van
een betalende bezoeker krijgt gratis toegang op
vertoon van zijn lerarenkaart 2014 (ben je met
twee leraren, dan moeten er ook twee betalende bezoekers zijn) - tickets voor de vergezellende personen koop je aan de kassa van de Efteling tegen 35
euro per persoon (korting niet cumuleerbaar)
• Efteling - Europalaan 1 - 5171 KW Kaatsheuvel
(Nederland) - www.efteling.com
VALENTIJNSWEDSTRIJD
WIN EEN DINER
Nood©aan©wat©romantiek?©Vijf©koppels©met©valentijnskriebels©dineren©in©een©hotelschool©in©hun©
buurt.©Schuif©je©benen©onder©de©gastronomische©
tafel,©laat©je©bedienen©en©maak©er©kennis©met©de©
Pieten,©Jeroens©en©Sergio's©van©morgen.
We©hebben©tafels©gereserveerd©in:©SintMartinusscholen,©afdeling©hotel©(Herk-de-Stad),©
Hotelschool©Ter©Duinen©(Koksijde),©Hotelschool©
V.T.I.©(Leuven),©COLOMAplus©(Mechelen),©
Didactisch©Restaurant©Terlinden©(Aalst).©Wil©je©
kans©maken?©Surf©naar©de©rubriek©‘Gelezen©in©
Klasse’©op©lerarenkaart.be©en©vul©het©wedstrijdformulier©in.©Succes!
LERARENKAART
8
9
LERARENDAGEN
1 tot en met 9 maart
SEA LIFE / BLANKENBERGE
Een ontdekkingsreis langs vijftig aquaria brengt je naar zeeën, oceanen en de
Amazonerivier. Bekijk de haaien, piranha’s,
zeepaardjes en een zeeschildpad. Voor leraren, partners en kinderen.
8 maart
VOLKSMUZIEKINSTRUMENTENMUSEUM / GOOIK
Kan je blazen op een hommel? Hoort er
een strijkstok bij? Floot je al op een ocarina? Ervaren muzikanten leiden je rond en
spelen deuntjes op de unieke instrumenten. Enkel voor leraren.
MUSICAL
ARTHUR EN
DE STRIJD OM
CAMELOT
Arthur heeft het zwaar. Op school is hij het mikpunt van pesterijen en thuis kan hij niet overweg
met zijn stiefmoeder. Hij droomt weg bij de verhalen over zijn grote held Koning Arthur. Na een
blikseminslag ontwaakt hij in de wereld van zijn
lievelingsverhaal. Arthur sluit vriendschap met de
mooie Guinevere en de stoere ridder Lancelot.
Samen zoeken ze het magische zwaard in de
steen. Deze musical is niet geschikt voor kinderen
jonger dan vier jaar.
• Je voordeel: honderd leraren winnen een gratis
ticket voor de voorstelling op vrijdag 11 april (14
uur) - max. 4 vergezellende personen (partner,
kinderen) betalen het kortingstarief van 15 euro
per ticket - deelnemen en tickets via www.lerarenkaart.be/inschrijven
• CC Evergem - Weststraat 31 - 9940 Sleidinge www.event-team.be
9 maart
EXPO
SPORTIMONIUM
LERARENWEEK
De nieuwe expo ‘SCHUSS… wat je nog niet wist
over wintersport’ vertelt coole verhalen achter
authentieke collectiestukken met een olympisch
ijslaagje. Wees eventjes bob in een echte olympische bobslee of meet je krachten met olympiërsnowboarder Seppe Smits. Ren door de vaste
tentoonstellingen, vlieg door sportieve workshops
en het educatieve aanbod van Sportimonium. • Je voordeel: lerarenweek tijdens de krokusvakantie
(maandag 3 tot en met vrijdag 7 maart) - gratis
met lerarenkaart - partners betalen 2,50 i.p.v.
5 euro - kinderen tot 12 jaar gratis - tot 26 jaar
2 euro - info en inschrijven via
www.lerarenkaart.be/inschrijven
• Sportimonium - Blosodomein Hofstade Tervuursesteenweg - 1981 Hofstade-Zemst - gratis
met lerarenkaart (parking domein: 2 euro)
PASS / FRAMERIES (NABIJ MONS)
Interactieve tentoonstellingen en pedagogische animaties maken van het Pass een
wetenschappelijk avonturenpark. Je krijgt
uitleg over de workshops en het scholenaanbod voor alle leeftijden. Gratis voor
leraren en hun gezin.
15 maart
MUZIEKINSTRUMENTENMUSEUM
BRUSSEL
'SAX200' is de ultieme tentoonstelling over
het leven en werk van de beroemde Belg
Adolphe Sax (1814-1894). Gratis rondleiding en toelichting bij het aanbod voor scholen. Voor leraren, partners en kinderen.
OPGELET
Voor de meeste info- en lerarendagen
moet je op voorhand inschrijven. Surf daarvoor naar www.lerarenkaart.be/inschrijven.
49
KLASSETIPS
door Patrick De Busscher
Breng de wereld in
je klas met acties,
lespakketten, boeken,
films, muziek, theater,
vormingen en meer!
ACTIE
KOFFIE VOOR
HET GOEDE DOEL
• Alle geïnteresseerden
Binnenkort is er weer ‘Koffiestop’,
de gezelligste inzamelactie van
Broederlijk Delen. Leerlingen en
leraren schenken een kopje koffie,
chocomelk of fruitsap in ruil voor
een vrije bijdrage voor Broederlijk
Delen. De opbrengst gaat naar jonge
boeren in Senegal.
Wanneer? Vrijdag 14 maart
Info: www.koffiestop.be
IKANDA
• Zesde klas lager onderwijs
‘Ikanda’ is het enige congres voor
12-jarigen in België. Op dit kindercongres ontdekken je leerlingen
hun talenten via boeiende levensverhalen, verteld door passionele
Vlamingen zoals Lieve Blancquaert,
Tom Waes, Sven Ornelis, Fatty K enz.
Doel is een ‘ikandadook-reflex’ opwekken: het prille cultuurtalent, de
sluimerende wetenschapsvonk of de
onderhuidse ondernemingszin van
de kinderen aanwakkeren. Tijdens
de middaglunch serveert organisator
Flanders DC bovendien miniworkshops, experimenten, muziek enz.
WEEK VAN DE
LENTEKRIEBELS
• Vanaf 10 jaar
‘Kies anticonceptie die bij je past!’
is het thema van de nieuwe editie
van de ‘Week van de Lentekriebels’,
zoals elk jaar rond Valentijn. Bij deze
campagne hoort uiteraard ook lesmateriaal: een ‘Anticonceptiekoffer’
(verschillende versies naargelang de
leeftijd van de doelgroep); ‘Tussen
de lakens’, een interactief pakket
(babbelmethodiek) om met jongeren
te praten over anticonceptie; een
voorlichtingsboekje in eenvoudige
taal; een voorlichtingspakket over
seksuele gezondheid voor anderstalige nieuwkomers enz.
‘Week van de Lentekriebels’ is een
initiatief van Sensoa, i.s.m. Forum
Jongeren, Relaties en Seksualiteit.
onderwijs, geschiedenis, kunst, cultuur en economie.Organisator is YFU
International Exchange, een non-profitorganisatie voor studentenuitwisseling. Je vertrekt op 6 juli (zes weken)
of later (vier weken). Mee-beleven
kost 4800 euro (vier weken) of 6000
euro (zes weken), all in, dus vluchten
en alle vervoer inbegrepen, plus alle
activiteiten, volpension (dranken inbegrepen, behalve enkele maaltijden
in grote steden), voorbereidingsdag
met uitgebreid informatiepakket, evaluatiedag, eeuwigdurend leenrecht uit
de YFU-Australiëbibliotheek en klankbank enz. In de zomer van 2015 trekt
Marieke trouwens voor een zestal
weken naar Japan, in 2016 opnieuw
naar Australië.
Info: [email protected] of
0474 24 14 22
Wanneer? 10 tot 14 februari Info:
www.weekvandelentekriebels.be,
www.seksuelevorming.be,
www.allesoverseks.be Extra: op vrijdag 14 februari is er een studiedag
voor leraren rond de campagne en het
lesmateriaal – info en inschrijven via
www.weekvandelentekriebels.be
TUSSEN ROTSEN EN
KORALEN
• Alle geïnteresseerden
Wanneer? Donderdag 3 april, van
10 tot 16 uur in Brabanthal, Leuven
Prijs? Gratis (boterhammen voor de
middaglunch zelf meebrengen) Info:
www.ikanda2014.be Inschrijven: via
de website, vanaf maandag 24 tot en
met donderdag 27 februari
50
Docente Marieke Van Beylen en
lokale gids Mark gidsen deze zomer
Vlaamse leraren door Australië. Deze
ontdekkingstocht duurt 4 tot 6 weken
en is géén klassieke rondreis. Wel een
op maat gesneden, volledig gedocumenteerde ontdekkingstocht van natuurfenomenen langs een ongewone
route in West-Australië en de Northern
Territory. Alle aandacht gaat naar
TUSSEN ROTSEN EN KORALEN
DE SCHOOL IN 2030
• Alle geïnteresseerden
Sinds begin 2013 onderzoeken
Koning Boudewijnstichting, Vlor en
departement Onderwijs en Vorming
hoe het onderwijs er in 2030 zal/
kan uitzien. Dat project kreeg de
naam ‘De school als leer- en werkplek in 2030’. Ondertussen is er veel
gebeurd, van literatuurstudie over
onderzoeksfase tot een grote conferentie met (internationale) deskundigen. Nu zijn de initiatiefnemers klaar
om met de resultaten naar buiten te
treden op een groot publieksevent.
Meteen leggen de onderzoekers
ook de brug naar andere toekomstprojecten én willen ze een bredere
maatschappelijke dialoog starten
rond de toekomst van ons onderwijs.
Wanneer? Maandag 10 maart,
van 14 tot 17.15 uur, in departement Onderwijs en Vorming,
Consciencegebouw, Brussel Info en
inschrijven: www.ond.vlaanderen.be/
onderwijs-2030
DAG VAN DE ZORG
BOEKEN
BOEKENMARKT
• Alle geïnteresseerden
Op de boekenmarkt van Lannoo vind
je duizenden kwaliteitsboeken aan
scherpe prijzen, romans, reisgidsen,
kunst- en fotoboeken, kinder- en
jeugdboeken, zelfhulpboeken enz.
• Alle geïnteresseerden
Half maart vind je overal in
Vlaanderen initiatieven die de zorgen welzijnssector in al zijn diversiteit
tonen. Ziekenhuizen, voorzieningen
voor mensen met een handicap,
woonzorgcentra en kinderdagverblijven, farmaceutische bedrijven,
medisch-technologische bedrijven,
(huis)artsen, apothekers, paramedici,
onderzoekscentra, residentiële zorg
en thuiszorg, ziekenfondsen en patiëntenverenigingen … en onderwijs.
Wanneer? 5 tot 9 februari in Sint-
Niklaas, 26 februari tot 2 maart in
Kortrijk Prijs? Gratis toegang Info:
www.lannoo.be Extra: bij aankoop
van minstens 1 boek krijg je op vertoon van je lerarenkaart een gratis
boek bovenop (keuze uit prentenboek
‘1 2 3 vier feest’ of kookboek ‘Zesta
Kook-a-Zine’).
ZO BLIJ MET JOU
• Derde kleuterklas
Wanneer? Zondag 16 maart Info:
WAAROM DOET MENEER
PASTOOR DE AFWAS?
• Secundair onderwijs
Mogen katholieken een bikini dragen? Waarom is de kerk tegen
homo’s? Mogen nonnen buiten hun
klooster komen? Waarom houd
je geen popconcerten in de kerk?
Godsdienstleraar Bart Giedts geeft
les in 3 bso tot 7 bso. Voortdurend
krijgt hij vragen over christelijke rituelen en gewoontes die voor jongeren
vandaag niet meer vanzelfsprekend
zijn. Vragen over de nieuwe paus, over
trouwen voor de kerk enz. Hij schrijft
een blog over die vragen en verzamelt
nu 50 van die vragen in ‘Waarom
doet meneer pastoor de afwas tijdens
de mis?’ en gaat daarbij op zoek naar
concrete en eerlijke antwoorden.
Prijs? 14,95 euro Info:
www.davidsfonds.be Extra: gra-
www.dagvandezorg.be
tis downloadbaar lespakket op
www.davidsfonds.be
WALK FOR WATER
WIN 5 x ‘Waarom doet meneer pastoor…’. Mail vóór 22 februari (met
onderwerp ‘Meneer pastoor’) naar
[email protected]
• Alle scholen
Op ‘Wereldwaterdag’ stappen duizenden mensen over de hele wereld
zes kilometer om aandacht te vragen
voor de waterproblematiek in de
wereld. Zes kilometer is immers de
gemiddelde afstand die miljoenen
mensen dagelijks stappen om water
te halen voor hun basisbehoeften.
In Vlaanderen roepen Milieuzorg
Op School (MOS), PROTOS, GREEN,
KleurBekennen en AquaFlanders de
scholen op om mee te wandelen.
Wanneer? ‘Wereldwaterdag’ vindt
plaats op zaterdag 22 maart,
daarom roepen de Vlaamse organisaties de scholen op om deel
te nemen aan ‘[email protected]’ op vrijdag 21 maart
Deelnemen? Registreer je school op
walkforwater-mos.blogspot.be Info:
www.wereldwaterdagatschool.be
Extra: actietips, lessuggesties, vormingsdagen vind je op
walkforwater.mos-blogspot.be en
www.wereldwaterdagatschool.be
ZO BLIJ MET JOU
ALEXANDER DE GROTE
parodieerde feiten uit het leven van
Alexander. Vanaf het recente tweede
deel, ‘De sandalen van Hermes’
vaart de serie een andere koers.
Voortaan worden het volledige
(komische) historische avonturenverhalen, geschreven door Barcas
(Bart Cassauwers) en getekend
door Proost. Voor leraren geschiedenis, PAV, Nederlands enz. (derde
graad lager onderwijs, eerste graad
secundair) schreef Proost een reeks
lesbundels (powerpoint inbegrepen)
over ‘Alexander de Grote’, ‘Griekse
mythologie’, ‘Het beeldverhaal’, ‘De
taal van de strip’ en ‘Hoe wordt een
strip gemaakt’. Vanaf deze maand
is er ten slotte een uitgebreide tentoonstelling ‘Alexander de Grote’
(met educatief dossier) te huur.
Prijs? 5 euro per album (speci-
ale prijs voor leraren, lesbundels
krijg je er gratis bij), 250 euro/
maand voor de tentoonstelling
Info: www.alexanderdegrote.com,
www.strips2go.nl,
[email protected]
WIN 3 x beide albums van ‘Alexander
de Grote’. Mail vóór 22 februari (met
onderwerp ‘Alexander’) naar
[email protected]
• Vanaf 10 jaar
WINTERWARMTE
Hoe zeg je dat je iemand lief vindt?
En waar of wanneer? Sofia vindt een
jongen uit haar klas erg leuk en oma
en opa weten raad. Ze vertellen haar
hun verhaal. An Swerts en illustrator
Jenny Bakker schreven met ‘Zo blij
met jou’ een vertederend prentenboek over verliefd zijn en iemand
gewoon lief vinden.
• Vanaf 6 jaar
Prijs? 14,95 euro Info:
www.clavisbooks.com
WIN 5 x ‘Zo blij met jou’. Mail vóór
ALEXANDER DE GROTE
22 februari (met onderwerp ‘Zo blij
met jou’) naar [email protected]
Moon, Greg, Tijn en de buurtbewoners van het pleintje zijn de
hoofdpersonages in een leesgroeiboek (AVI 0 tot AVI 5). Spelen in
de sneeuw, sleeën, een vogelhuisje
bouwen … Hilde Vandermeeren (en
illustrator Frank Daenen) wisselt in
‘Het pleintje – Winterwarmte’ tekstsoorten (brieven, dagboekfragmenten, brieven) af met denk-, doe- en
zoekopdrachten.
Prijs? 19,95 euro Info:
www.eenhoorn.be
In ‘Alfa en Omega’, het eerste deel
uit de stripreeks ‘Alexander de Grote’
bracht tekenleraar en striptekenaar
Bart Proost een reeks gagstrips
over de bekende Griekse veldheer.
Deels historisch correct, deels ge-
WIN 3 x ‘Het pleintje –
Winterwarmte’. Mail vóór
22 februari (met onderwerp
‘Winterwarmte’) naar [email protected]
klasse.be.
51
CONGO AAN DEN YSER
• Secundair onderwijs
willigers en Brosens onderzoekt
hoe ze in de oorlog terechtkwamen
en wat ze meemaakten. België en
de oorlog bekeken door Congolese
ogen.
DE KNIKKELARES
• Vanaf 10 jaar
Prijs? 22,50 euro Info:
www.wpg.be/manteau www.warveterans.be - Het boek is in
de boekhandel verkrijgbaar, maar
je kan het ook bestellen (+ 3,85 euro
verzendingskosten) via [email protected]
warveterans.be, 02 227 63 18
CONGO AAN DEN YSER
Historica Griet Brosens (Instituut
voor Veteranen – NIOOO) vertelt
in ‘Congo aan den Yser’ het verhaal van 32 Congolese soldaten
van het Belgische leger tijdens
WO I. Balamba, Yoka, Soumbou,
Manglunki enz. waren oorlogsvrij-
(advertentie)
WIN ‘Congo aan den Yser’. Welke
Belgische koning kreeg de bijnaam
‘de Koning-Ridder’? Mail het antwoord vóór 17 februari (met vermelding ‘Prijsvraag Congo aan den
Yser’) naar [email protected]
warveterans.be.
en Ali moeten zich noodgedwongen
over haar ontfermen, nadat Martijn
per ongeluk haar beentje heeft gebroken. Ze moeten ook haar werk
overnemen: knikkers leggen waar
kinderen ze kunnen vinden én knikkers stelen van kinderen die er al te
veel hebben.
Prijs? 14,95 euro Info:
www.lemniscaat.nl
WIN 3 x ‘De knikkelares’. Mail
vóór 22 februari (met onderwerp
‘Knikkelares’) naar [email protected]
klasse.be.
DE KNIKKELARES
LEERMIDDELEN
‘De Knikkelares’ (Kate McIntyre en
Marijke ten Cate) is een piepklein
grijsachtig-roze wezentje, met piekerig groen haar, een piepklein jurkje
in de kleur van haar huid en gele
vleugeltjes in de vorm van paardenbloemblaadjes. Roald Dahl had haar
kunnen verzinnen. Vrienden Martijn
BEROEPENHUIS
• 12 tot 14 jaar
In het Beroepenhuis (Gent) ontdekken leerlingen tot 14 jaar welke talenten ze hebben en welke beroepen
ze leuk vinden. Ze proeven er van
meer dan 50 technische en uitvoe-
rende beroepen en kunnen actief
experimenteren in de beroepenateliers. Een bezoek sluit perfect aan
bij het vak techniek en kadert in
studiekeuzebegeleiding.
Prijs? 6 euro per leerling Info:
www.beroepenhuis.be,
[email protected]
WIN: twee klassen uit de 1ste graad
secundair onderwijs kunnen gratis op
bezoek tijdens het schooljaar 20142015. Mail vóór 22 februari (met vermelding ‘Beroepenhuis’) naar
[email protected]
Naar aanleiding van de jaarlijkse antipestweek krijgen 4000 Vlaamse basisscholen begin deze maand gratis
zo’n antipestpakket toegestuurd. Op
de website van Bob van der Meer vind
je gratis downloadbare achtergrondinformatie per regel, lessuggesties enz.
Info: www.pesten.net (klik op logo
Fiep Westendorp Foundation) Extra:
je kan meer pakketten bestellen
(5 euro/pakket) via [email protected]
fiepwestendorp.nl
KIES-KEURIG 2014
• Alle geïnteresseerden
TIME2STOP
• 9 tot 12 jaar
Timi is een verlegen jongen met veel
talenten, maar hij heeft geen vrienden en wordt gepest. Daarom vlucht
hij naar Droomermaaroplosland,
een droomwereld waar hij zich
weerbaarder leert op te stellen.
Met ‘Time2stop’ maken auteur
Patrick Retour en illustrator Bart
Verschueren pesten en cyberstalken
bespreekbaar. Het resultaat is een
cd-liedboek, met teksten, partituren
en cd. Zo kan je de liedjes zingen en
meespelen.
Prijs? 29,95 euro, speciale lanceerprijs voor scholen: 24,95 euro Info:
www.averbode.be/time2stop
WIN 3 x ‘Time2stop’. Mail vóór 22 februari (met onderwerp ‘Time2stop’)
naar [email protected]
Op 25 mei kiezen we een nieuw
Vlaams, federaal én Europees parlement. Voor wie mag kiezen is het
belangrijk om dat bewust te doen,
maar heel wat mensen, waaronder
veel jongeren die voor het eerst naar
de stembus mogen, vinden dat niet
vanzelfsprekend. Toemeka informeert daarom heel laagdrempelig
over democratie, politiek en verkiezingen. De campagne ‘Kies-Keurig
2014’ bestaat uit een heldere infobrochure, een educatief pakket en
een train-de-trainer vorming.
Prijs? 1,5 euro plus verzendingskosten voor de infobrochure, 75 euro plus
verzendingskosten voor het educatief
pakket (op USB-stick), 300 euro
per dagdeel plus reiskosten voor
de train-de-trainer vorming Info:
www.toemaka.be, [email protected],
016 40 69 61
WIN een educatief pakket ‘Kies-
ANTIPESTKAARTEN
• 4 tot 6 jaar
‘Kom niet aan een ander kind als
die dat niet wil’, ‘Maak geen dingen
stuk bij het spelen’, ‘Als je mee wil
spelen, vraag dat eerst’, ‘Zit niet
aan de spullen van een ander’ enz.
Psycholoog Bob van der Meer en de
Fiep Westendorp Foundation (‘Jip
en Janneke’) realiseerden samen 12
antipestkaarten, telkens met een
‘regel’ en een pictogram. De kaarten zitten op posterformaat in een
verzamelmap.
Keurig 2014’ (waarde 75 euro). Mail
vóór 22 februari (met onderwerp
‘Kies-Keurig’) naar [email protected]
klasse.be.
NASCHOLING
LERAREN OP STAGE
• Derde graad secundair onderwijs
KLASCEMENT
Op www.klascement.net delen duizenden Vlaamse leraren
hun lesvoorbereidingen met jou. Elke maand zet Klasse hier drie
bijdragen in de kijker.
1. PESTMEIDEN
Nele Tas van gemeenteschool De Puzzel in Lebbeke schreef deze lesbundel over pesten. Ze werkt met verhalen, liedjes en krantenartikels.
In de bundel zitten ook opdrachten bij het boek Pestmeiden, geschreven door Jacqueline Wilson.
Geschikt voor: tweede en derde graad lager onderwijs
Downloaden via: www.klascement.net/25964
2. PRIVACY EN PESTEN
Deze bundel van leraar Andrea De Vos maakt pesten bespreekbaar.
Door middel van vragenlijsten en situatieschetsen binnen en buiten
de school leren je leerlingen dat ze voorzichtig moeten omgaan met
persoonlijke gegevens op het internet, gsm-nummers, ...
Geschikt voor: secundair onderwijs
Downloaden via: www.klascement.net/9969
3. ONTDEK TECHNIEK TALENT
Jongeren hun talent voor techniek laten ontdekken? Dat kan al van
in het basisonderwijs. De provincie Limburg ontwikkelde een website
met werkbundels die de drempel naar het technisch onderwijs ©
verlagen. De site leert je leerlingen o.a. hoe ze een werkbank in de
klas kunnen maken.
Geschikt voor: lager onderwijs
Link: www.ontdektechniektalent.be
Ook voor educatieve apps, programma’s of websites kan je terecht
op www.klascement.net (‘leerobjecten’) en www.appsakee.be. De
Klascementploeg selecteerde deze maand voor jou deze vier tips:
1. TAGXEDO - Met tagxedo maak je hele mooie woordenwolken in alle
vormen en kleuren. Heel geschikt om een presentatie of lees mee op
te fleuren. - www.klascement.be/sites/33706
2. GLOGSTER - Creëer met Glogster zelf posters waar je digitale inhoud aan toevoegt. Zo maak je een echte interactieve poster die je
leerlingen zelf kunnen ontdekken. - www.klascement.be/sites/31386
3. CLASSDOJO - Class Dojo is een tool waarmee je als leraar het
gedrag van je leerlingen positief kan beïnvloeden. Je bepaalt zelf op
welke parameters je ze evalueert. De leerlingen volgen hun score via
de website. - www.klascement.be/sites/39402
4. EDUCAPLAY - Op Educaplay maak en beheer je gratis je online©
oefeningen. Maak groepen en collecties aan voor je leerlingen. Er zijn
dertien verschillende oefenvormen. - www.klascement.be/sites/44896
Hoe hou je de vinger aan de pols
van de arbeidsmarkt? Hoe vermijd
je dat je leerlingen opleidt voor de
jobs van gisteren? De oplossing?
Volg een stage in een bedrijf via vzw
Cevora. Dit opleidingsinstituut orga-
53
niseert gratis opleiding voor meer
dan 400.000 bedienden uit 55.000
aangesloten bedrijven.
Leraren kunnen via Cevora een
stage volgen in één van haar sectoren. Je krijgt zo meer inzicht in een
bediendenberoep (administratief
bediende, programmeur enz?) én je
krijgt een beter zicht op de bedrijfscontext waarin deze mensen werken.
Zo verkleint meteen ook de afstand
tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Deelnemen? Stel meteen je kandida-
tuur via Chris Vangramberen – 078
15 36 02 – Cevora zoekt met jou een
stage op maat
HET VLAGGENSYSTEEM
• Alle leraren
‘Het Vlaggensysteem’ van Sensoa
is een methodiek om seksueel gedrag van kinderen en jongeren te
beoordelen: zes criteria helpen je
om situaties correct in te schatten,
vier vlaggen geven je een kader om
gepast te reageren. Dit systeem
kreeg nu een nieuw jasje, met o.a.
meer oefeningen voor teams, meer
duidelijkheid rond de vlaggen, tips
en richtvragen om seksueel gedrag
van kinderen en jongeren correct te
observeren enz.
Prijs? 43 euro voor handige
box met alle materiaal Info:
www.sensoa.be Extra: vorming voor
leraren op maandag 17 februari, van
9.30 tot 16.30 uur in Antwerpen,
deelnemen kost 100 euro, inschrijven
via www.seksuelevorming.be
ONDERNEMINGSZIN
• Leraren secundair onderwijs
Hoe ondernemend ben jij? Hoe
ontdek je (ondernemers)talent bij je
leerlingen? Hoe stimuleer je ondernemingszin bij je leerlingen? In de
‘Masterclass Ondernemingszin’ onderzoek je twee dagen lang via een
bedrijfsbezoek, workshops en inspiratiesessies je eigen ondernemende
talenten en competenties én hoe je
die in je dagelijkse lespraktijk kan
gebruiken.De masterclass is een ini-
(advertentie)
tiatief van UNIZO Stichting Onderwijs
& Ondernemen.
Wanneer? Vrijdag 21 maart, 9 uur
tot zaterdag 22 maart, 17 uur,
in Vakantiehuis Ter Helme in
Oostduinkerke. Prijs? 250 euro (overnachting, maaltijden, workshops
enz. inbegrepen) Info en inschrijven:
www.ondernemendeschool.be
STUDIEDAG FRANS
• Leraren Frans
‘Le CLIL dynamique et créatif’,
‘Réveillons nos talents et nos intelligences à partir d’une lecture de
texte’, ‘Coöperatieve Leerstrategieën
in het van Frans’,… Op de ‘Studiedag
Leraren Frans’ van de Belgische
Vereniging Leraren Frans (BVLF) stel
je je dagprogramma samen uit een
dertigtal workshops. ’s Middags is er
een infobeurs.
Wanneer? Vrijdag 14 maart,
vanaf 8.20 uur, in departement Lerarenopleiding HoGent,
Ledeganckstraat, Gent Prijs?
40 euro voor BVLF-leden, 60 euro
voor niet-BVLF-leden (20 euro lidgeld inbegrepen), 18 euro voor studenten Info en inschrijven: uiterlijk
28 februari via www.bvlf.org
KROKUSFESTIVAL
• Alle geïnteresseerden
Van 26 februari tot 6 maart 2014
toont het Krokusfestival een mooie
selectie voorstellingen (theater,
dans, muziek, performance …)
speciaal voor een jong publiek (en
ouders). Tien leraren (met collega
of partner) worden uitgenodigd voor
een exclusieve vipavond met een bezoek backstage: je volgt de opbouw
van FroeFroe, praat met choreograaf
Goele Van Dyck en checkt of de
zenuwen bij fABULEUS echt gespannen staan voor de première. Na het
diner woon je de opening van het
festival bij én geniet je van ‘dUb’,
een dansvoorstelling door fABULEUS
en choreograaf Karolien Verlinden.
De avond eindigt feestelijk met een
hapje en een drankje op de receptie.
sluit©af©met©een©dagexcursie©naar©In©
Flanders©Fields©in©Ieper.
Wanneer? Tien woensdagnamid-
dagen, vanaf 19 februari, telkens
van 14 tot 17 uur, in Universiteit
Antwerpen; academische opening
op dinsdag 18 februari, van 19.30
tot 22 uur, in Atheneum Antwerpen;
dagexcursie naar Ieper op 17 mei
Prijs? Academische opening: 5 euro
(volwassenen), 3 euro (studenten);
Cyclus van 10 lezingen: 120 euro/
cyclus of 12,50 euro/sessie (volwassenen), 60 euro/cyclus of 6 euro/sessie
(studenten) Info en inschrijven: [email protected]
KROKUSFESTIVAL
UITWISKELING
• Secundair onderwijs
Wanneer? Krokusfestival van
Extra: je kan de kortfilmpakket-
en inschrijven: [email protected],
26 februari tot 6 maart in CC
Hasselt Info: www.krokusfestival.be
ten (dvd + lespakket) bestellen via
www.lesseninhetdonker.be/
lesmateriaal
www.raoulservais.be
W.A.F!
De©opleiding©‘Vredeseducatie©2014’©
van©het©Vredescentrum©(Antwerpen)©
mikt©op©iedereen©die©bewuster©én©
adequater©wil©omgaan©met©confl©icten©en©vormen©van©geweld.©De©cyclus©
bestaat©uit©tien©lezingen©over©cyberpesten,©familiaal©geweld,©grensoverschrijdend©gedrag,©racisme©en©
multiculturaliteit,©internationale©confl©icten,©mensen-©en©kinderrechten,©
actieve©geweldloosheid©enz.©De©opleiding©start©met©een©academische©
opening©rond©zingeving©en©vrede©en©
Exclusieve©vipavond©voor©10©leraren©(met©partner©of©collega)©op©
woensdag©26©februari,©vanaf©17©
uur.©Mail©meteen©(met©vermelding©
‘Krokusfestival’)©naar©[email protected]
klasse.be.
KORT KIJKEN, VEEL ZIEN
• Vanaf 3 jaar
Met©een©kortfi©lm©werk©je©aan©de©
beeldgeletterdheid©van©je©leerlingen.©
Bij©de©allerkleinsten©makkelijk©in©te©
passen,©in©basis-©en©secundair©is©
een©kortfi©lm©ideaal©om©binnen©één©
lesuur©én©fi©lm©te©kijken©én©te©bespreken.©Precies©daarom©ontwikkelde©
‘Lessen©in©het©donker’©drie©kortfi©lmpakketten,©telkens©een©dvd©met©een©
reeks©kortfi©lms©en©een©lesbundel.
De©workshop©‘Kort©kijken,©veel©zien’©
toont©hoe©je©zo’n©pakket©gebruikt©in©
je©klas.©Op©elke©locatie©is©er©telkens©
een©aparte©workshop©voor©leraren©
basisonderwijs©en©leraren©secundair.
Wanneer? XX maart in VIVES
Campus Brugge, 12 maart in HUBKAHO Sint-Niklaas, 13 maart in
VIVES Campus Tielt, 19 maart in
HOGent, 23 april in VIVES Campus
Torhout (Reno) Prijs? 50 euro, kortfilmpakket inbegrepen Info en inschrijvingen: www.lesseninhetdonker.be
• Vanaf 8 jaar
©‘W.a.f!’©of©‘Workshops©AnimatieFilm’©
zijn©initiaties©animatiefi©lm©en©workshops©voor©leerlingen©vanaf©8©jaar.©
Leerlingen©ontdekken©hiermee©de©
rijkdom©en©veelzijdigheid©van©de©
beeldtaal©van©(animatie)fi©lm.©Ze©
leren©kritisch©kijken©naar©fi©lm©als©medium,©ze©leren©beeldtaal©herkennen©
en©gebruiken,©ze©ontdekken©animatiefi©lmtechnieken©en©passen©die©creatief©toe©in©een©eigen©animatiefi©lmpje©(verhaal©schrijven,©storyboard©
maken,©decors©en©fi©guren©creëren©en©
uitvoeren,©beeld©en©klank©opnemen).©
Tien©leraren©lager©onderwijs©(2de©en©
3de©graad)©en©tien©leraren©secundair©
onderwijs©kunnen©gratis©een©kennismakingsworkshop©animatiefi©lm©
volgen©(één©leraar©per©school).©Via©
korte©doe-opdrachten©maak©je©zo©
zelf©kennis©met©het©beeld-per-beeld©
principe©en©de©meest©voorkomende©
animatiefi©lmtechnieken.
VREDESEDUCATIE
• Alle geïnteresseerden
‘Uitwiskeling’,©vereniging©voor©leraren©Wiskunde,©viert©zijn©dertigste©
verjaardag©met©een©studiedag©met©
lezingen,©workshops©en©wiskundemarkt.©Op©het©programma©bijvoorbeeld©‘Handmatig©worteltrekken’,©‘Wiskunde©en©informatica’,©
‘Wiskunde©en©taal’,©‘Priemgetallen’©
en©‘Goochelen©in©de©wiskundeles’.
Wanneer? Zaterdag 15 maart,
van 9 tot 16.50 uur, in Universiteit
Antwerpen, campus Groenenborger
Prijs? 55 euro (broodjeslunch inbegrepen), abonnees ‘Uitwiskeling’
betalen 45 euro, studenten lerarenopleiding 35 euro Info en inschrijven: www.uitwiskeling.be /
www.uantwerpen.be/cno
Wanneer? Maandag 7 april (lager
onderwijs) en dinsdag 8 april (secundair), telkens van 13.30 tot 16 uur,
in Academie voor Beeldende Kunst
(Offerlaan, Gent) Prijs? Gratis Info
KORT KIJKEN, VEEL ZIEN
55
OPROEP
BEGAAFDE LEERLINGEN
• Alle leraren
© Michel Wuyts
De organisatoren van de studiedag
‘JOnG!Talent – naar een effectieve
zorg voor begaafde kinderen en
jongeren in Vlaanderen’ zoeken enthousiaste leraren die hun aanpak/
project kort willen voorstellen aan
collega-leraren in een workshop (op
27 mei in Leuven).
Hoe? Aanmelden via
jongtalentvlaanderen.be Info: ciska.
[email protected]
MIGRATIE OVER DE JAREN HEEN
stukje naspelen. Het spel duurt 20 à
45 minuten.
Prijs? 99 euro Info: www.abimo.net
Extra: in de reeks ‘De coole kikker’
vind je ook kwartetspellen, boeken,
stickervellen en een reeks andere
spellen
WIN een bordspel ‘Kikkerbecool’.
Mail vóór 15 februari (met onderwerp ‘Kikkerbecool’) naar [email protected]
SCHAKEN OP SCHOOL
• Vanaf 6 jaar
MIGRATIE OVER DE
JAREN HEEN
• Leraren 3de graad lager onderwijs en 3de graad secundair
onderwijs
‘Migratie, van vertrek tot aankomst’
is een nascholing over het scholenaanbod van het nieuwe Red Star
Line Museum. Daarbij onderzoek
je via interactieve werkvormen hoe
makkelijk of moeilijk het is voor een
nieuwkomer om een nieuwe taal te
verwerven en welke impact dat heeft
op zijn leven. Ten slotte ontdek je
educatieve materialen om rond migratie te werken in je klas.
‘Migratie, van vertrek tot aankomst’
is een initiatief van Kleur Bekennen,
i.s.m. Red Star Line Museum en
DocAtlas.
Wanneer? Dinsdag 11 februari,
van 9.30 tot 15.30 uur, in
Ontmoetingscentrum Het
Stadsmagazijn (Keistraat)
en Red Star Line Museum
(Montevideostraat), Antwerpen
Prijs? Gratis, middaglunch inbegrepen Info en inschrijven:
www.kleurbekennen.be (tik ‘Red Star
Line’ in zoekbalk), [email protected]
provant.be
URBAN GAME
handel? Oxfam-Wereldwinkels organiseert dit jaar lerarendagen mét lunch
waar je gelijkgestemden ontmoet en
ervaringen kan uitwisselen.
Wanneer? De volgende lerarendag
vindt plaats op vrijdag 14 maart
in Brugge Info en inschrijven:
www.oxfamwereldwinkels.be/
lerarenlunch
MY DIGITAL ME JUNIOR
• 10 tot 14 jaar
‘My Digital Me Junior’ is een gratis
instrument dat leerlingen op een
toffe manier wil laten reflecteren
over zichzelf. Via klassikale digitale
bordlessen en individuele activiteiten ontdekken ze wie ze zijn als
persoon en hoe ze functioneren in
omgang met anderen. Deze digitale
ontwikkelingsportfolio is ontwikkeld
door de dienst Beroepsopleiding
van het departement Onderwijs en
Vorming, i.s.m. Vlajo. Doelgroep zijn
leerlingen derde graad lager en eerste graad secundair onderwijs.
Leraren kunnen dit materiaal ontdekken tijdens een reeks gratis
studievoormiddagen.
Wanneer? 21 maart in
EERLIJKE HANDEL
• Alle geïnteresseerden
Ben je op zoek naar informatie, tips
en uitdagingen om in je klas of school
aan de slag te gaan met eerlijke
56
Brussel, 27 maart in Hasselt,
24 april in Leuven en 20 mei in
Antwerpen, telkens van 9.30
tot 12 uur Info en inschrijven:
www.tinyurl.com/mdmstudiedag,
www.vlajo.org
• Leraren secundair onderwijs
EW32 ontwikkelt voor het ESFproject #WORK een ‘serious urban
game’ rond het thema ‘werken’ voor
leerlingen derde graad secundair
onderwijs. Tijdens LearningLabs
wordt het thema verkend en afgebakend, waarna deze informatie tijdens
GameLabs creatief wordt verwerkt in
een stadsspel. EW32 zoekt leraren
die hieraan willen meewerken.
Hoe? Aanmelden via [email protected]
of [email protected] of surf naar
www.ew32.be Extra: op 6 maart is er
een GameLab waar je alvast kan kennismaken met dit project
SPEL
KIKKERBECOOL
• Vanaf 4 jaar
Via het spannende bordspel
‘Kikkerbecool’ leren je leerlingen
spelenderwijs vier vaardigheden:
sociale vaardigheden, goede manieren, opkomen voor jezelf en omgaan
met pesten en plagen. Om fiches
te verdienen moeten ze proberen te
bedenken wat een ‘coole kikker’ zou
antwoorden op een reeks vragen.
Kinderen kunnen het spel individueel spelen, maar het is nog leuker
als je je klas verdeelt in groepjes
van 4 of 5 kinderen. Dan kunnen ze
samen overleggen over de antwoorden en de situatie in een toneel-
Wordt er geschaakt op je school? Of
zijn er enkele jonge schakers ? Vorm
dan een team van vier leerlingen en
neem deel aan het Vlaams schoolschaakkampioenschap voor lager en
secundair onderwijs!
Wanneer? Zaterdag 29 maart 2014
in Zwijnaarde. Info en inschrijven:
www.schakenopschool.be Extra:
op de site krijg je concrete tips om
schaken op school te starten of om
schaakmateriaal aan te vragen
THEATER
LENZ
• Leraren secundair onderwijs
Een jonge kunstenaar, geplaagd
door existentiële vragen, trekt zich
terug in een bergdorp. Hij zoekt er
een nieuw geluid en zingeving voor
zichzelf en anderen. Zijn gedrag
krijgt abnormale proporties: is hij
een heroïsche dwarsdenker of is hij
waanzinnig?
In ‘Lenz’ van Theater Malpertuis
brengen Thomas Janssens en Jorre
Vandenbussche de gelijknamige
novelle van Georg Büchner tot leven, in een regie van Piet Arfeuille.
Leraren kunnen gratis naar de
avant-première.
Wanneer? Donderdag 13 februari,
om 20.30 uur in Theater
Malpertuis, Tielt Prijs? Gratis Info:
www.malpertuis.be, reserveer je ticket via [email protected]
WEDSTRIJD
SPEURNEUS
• 10-12 jaar
Met©de©educatieve©game©
‘SpEUrnEUs’©maken©leerlingen©
derde©graad©lager©onderwijs©op©een©
laagdrempelige©manier©kennis©met©
de©Europese©Unie.©De©editie©2014©
staat©trouwens©in©het©teken©van©de©
Europese©verkiezingen.©De©klas©die©
de©meeste©stemmen©verzamelt©voor©
hun©virtuele©klaskandidaat©wordt©
‘Europese©Klas©van©het©Jaar’.©De©
meest©‘Europese©Klas’©uit©elke©provincie©wint©een©dagtrip©in©en©rond©
Gent©op©28©april.
Europees©president©Herman©Van©
Rompuy©helpt©je©een©handje©en©vertelt©je©leerlingen©in©vier©rondes©over©
Europese©geschiedenis,©de©landen©
van©de©EU©en©hoe©je©Europa©in©je©dagelijks©leven©tegenkomt.
Deelnemen? Van
17 februari tot 28 maart op
www.speurneus-webquest.be, je kan
al inschrijven vanaf 7 februari
KETTINGREACTIE
• Lager onderwijs
De©‘Techmobiel’©daagt©je©leerlingen©
uit©om©met©zo©veel©mogelijk©(kosteloos)©materiaal©een©kettingreactie©te©
bouwen.©Gebruik©daarvoor©bijvoorbeeld©voorwerpen©uit©je©klas.©Voor©
de©bewegende/reagerende©onderdelen©kan©je©alles©inzetten:©knikkers,©
balletjes,©wc-rolletjes,©hout,©karton,©
draad,©ballonnen,©spelden,©plakband,©tandwielen,©plastic©buizen,©autootjes©…©Je©mag©géén©kant-en-klare©
bouwpakketten©gebruiken!©Als©je©
een©ingewikkelde©kettingreactie©wil©
maken,©kan©je©gereedschap©lenen©
van©de©‘Techmobiel’.
Vooraf©brainstorm©je©met©je©klas©over©
acties©en©reacties©en©over©verschillende©manieren©waarop©je©energie©
kan©overbrengen.©Selecteer©de©acties©en©reacties©die©je©wil©uitwerken,©
de©volgorde©en©het©materiaal©dat©
je©daarvoor©nodig©hebt.©Bouw©het©
op,©zet©het©in©gang,©fi©lm©alles©én©
zorg©dat©dit©fi©lmpje©(op©cd)©tijdig©de©
jury©bereikt.©De©winnende©klas©mag©
een©dag©op©technisch©avontuur©in©
Technopolis©(Mechelen).©
Deelnemen? Filmpje opsturen
vóór 1 april Info en inschrijven:
www.techmobiel.be/challenge2013,
[email protected], 0498 35 80 22
UITGELEZEN
SOCIALE MEDIA OP SCHOOL
De©invloed©van©sociale©media©op©ons©werken,©
leven©en©leren©is©zo©groot©dat©scholen©niet©
meer©kunnen©achterblijven.©Waarvoor©kan©je©
die©sociale©media©inzetten?©Hoe©gebruik©je©
ze©om©leerlingen©mediawijs©te©maken?©Hoe©
integreer©je©ze©in©het©schoolbeleid©en©ondersteun©je©je©schoolteam©daarbij?©Sociale©media©op©school©toont©hoe©je©
sociale©media©met©succes©en©veilig©inzet,©zowel©in©de©externe©communicatie©van©je©school©als©in©je©klas.
Prijs? 25 euro Info: www.politeia.be
OMGAAN MET PESTEN
Julian©is©dertien©jaar©en©ontvangt©dreigmails.©
Hatiche,©negen©jaar,©mag©in©de©pauze©nooit©
met©andere©kinderen©spelen.©Dat©zijn©duidelijke©
gevallen©van©pesten.©Maar©wat©als©iemand©
een©grap©maakt©ten©koste©van©Ali?©Wanneer©
wordt©plagen©of©ruzie©pesten?©Wie©is©die©pester©en©welke©rol©spelen©de©meelopers?©Margo©
Henderson©gaat©in©Omgaan©met©pesten©in©op©
de©rollen,©oorzaken©en©gevolgen©van©pesten.©Met©heldere©casussen,©achtergrondinformatie©en©aanbevelingen©voor©leraren,©directeur©en©ouders.©
Prijs? 16,90 euro Info: www.swpbook.com
TOOLS VAN, VOOR EN DOOR
LERARENOPLEIDINGEN
Bruggen©bouwen©voor©gelijke©onderwijskansen.©Een©screeningsinstrument©ontwikkelen©voor©Nederlandse©taalbeschouwing.©
Mentoren©vormen.©Het©Expertisenetwerk©
Lerarenopleidingen©Associatie©Universiteit©
Gent©zet©tal©van©projecten©opom©om©lerarenopleiders©verder©te©professionaliseren.©In©
'Tools©van,©voor©en©door©lerarenopleidingen'©beschrijft©Söhret©Yildirim©
wat©het©expertisenetwerk©de©afgelopen©vijf©jaar©realiseerde.©
Prijs? 15 euro Info: www.academiapress.be
WOORD!: SPOEDCURSUS
NEDERHOP
LENZ
Hiphop©in©de©les©Nederlands?©Jazeker,©want©
Nederhoppers©zijn©cooler©dan©een©pinguïn©
in©een©vriestas©en©naaien©zelfs©Van©Gogh©
een©oor©aan.©Nederlandstalige©hiphop©of©
nederhop©is©een©wereld©vol©speelse©taal©en©
creatieve©opschepperij.©Vivian©Waszink©geeft©
in©Woord!©een©spoedcursus©nederhoptaal.©
Hollandse©rappers©vertalen,©ontlenen©en©
combineren©dat©het©een©lust©is.©Woordspelingen,©nieuwe©stijlfi©guren,©
nieuwe©betekenissen©van©bestaande©woorden,©metaforen©…©ze©vliegen©je©om©de©oren.©Prijs? 14,95 euro Info: www.epo.be
57
(advertentie)
Op jonge leeftijd aan
armoede ontsnappen?
Ontdek hoe het ‘Super Sim’-project
in Gent kinderarmoede bestrijdt op
vlaandereninactie.be/kinderarmoede
(advertentie)
Klasse_binnenpagina_182x118_blauw.indd 1
Vertrouwenspersoon,
15/01/14 09:48
Je bent het
alle drie.
Een uitvaartverzekering. Mensen denken er niet zo graag aan.
Maar als (m/v)
zelfstandig adviseur
gids
of verkenner?
bij DELA weet jij als geen ander hoe belangrijk het is. Niet alleen voor
de gemoedsrust van de klant, maar ook later voor de steun aan de
nabestaanden. En jij bent de persoon op wie ze echt kunnen rekenen.
Fijngevoelig en empathisch genoeg om een delicaat onderwerp aan
te snijden. Deskundig genoeg om te antwoorden op elke vraag.
Enthousiast en accuraat genoeg om elk dossier tot een goed einde te
brengen. Veel kwaliteiten voor één job, maar dat maakt ze nu net zo boeiend.
Voel jij je aangesproken? Ga voor
meer info naar www.3jobsin1.be
REIZEN MET KLASSE
FRANKRIJK CÔTE D'AZUR
Nestel je tussen het blauw
van de Middellandse Zee en
het groen van het Massief
des Maures. Je verblijft in
Hotel Le Provençal *** in
Roquebrune-sur-Argens, tussen Saint-Raphaël (13 km)
en Saint-Maxime (5 km).
Het hotel kijkt uit op de zee
en het fijnzandstrand. Het
gastronomische restaurant
met visspecialiteiten doet je
culinair wegdromen.
DOOR ANDALUSIË
Beleef een sprookje van
Duizend-en-één-nacht tussen
het Alhambra, Moorse paleizen, renaissance-kathedralen en prachtige tuinen. Je
verblijft eerst drie nachten in
Hotel Anacapri ***, centraal
gelegen in Granada. Dan
verhuis je naar een heuvel
in het natuurpark Sierra de
Las Nieves. Je overnacht
viermaal in Hotel Cerro de
Hijar ***. Jouw prijs: zeven nachten (acht dagen) in een tweepersoonskamer inclusief
ontbijtbuffet: 259 euro per persoon. Geldig tussen 1 en 9 maart en tussen 4 en
22 april. Tussen 1 juli en 31 augustus: 399 euro per persoon. Optioneel: half
pension 30 euro per persoon per nacht (met viergangenmenu). 1,30 euro verblijfstaks per persoon, per nacht (ter plaatse te betalen). Boek deze promotie
voor 1 mei. Extra: één kind tot en met 12 jaar overnacht gratis op de kamer van
de ouders (inclusief ontbijtbuffet). Boekingscode: AZRPKL01
Jouw prijs: drie nachten in Granada en vier nachten in Tolox (acht dagen) in
een tweepersoonskamer inclusief ontbijtbuffet. Vlucht Brussel-Malaga h/t
(volgens beschikbaarheid in de T+E-klasse met Brussels Airlines). Huurwagen
categorie A (Fiat 500 of gelijkwaardig, 8x24 uur): 699 euro per persoon, geldig
tussen 1 juli en 31 augustus. Extra: Granada: één ticket voor het Alhambra,
audiogids voor het verkennen van de stad (48 uur) en een toeristische gids.
Tolox: fles cava, een uur privégebruik van bubbelbad en sauna, een degustatiemenu inclusief wijn. Boekingscode: ANDPKL03
DUITSLAND ZWARTE WOUD
CITYTRIP LONDEN
Hotel Vitana*** in
Badenweiler is een pittoreske
uitvalsbasis aan het einde
van de Rijnvallei, ideaal om
de Elzas te verkennen. De
Franse en Zwitserse grens
liggen nabij. Ontspannen is
het codewoord in deze gerenommeerde wijnstreek. Het
natuur- en wellnesshotel is
gespecialiseerd in Ayurveda,
een oude Indische heelkunst.
Jouw prijs: vier nachten in een comfortkamer met balkon of terras.
Ontbijtbuffet en vier driegangenmenu’s inbegrepen: 219 euro per persoon.
Geldig tussen 1 en 9 maart, tussen 5 en 21 april en tussen 1 juli en 31 augustus. Extra: twee kinderen tot 15 jaar overnachten gratis op de kamer bij de
ouders. Inclusief ontbijtbuffet. Halfpension bij te betalen. Binnenzwembad,
sauna en fitness. Boekingscode: ZWWPKL07
Je overnacht driemaal in
Novotel London Excel ****.
Een eigentijds hotel van de
nieuwe Novotel-generatie
met prima service en een
prachtig zicht op het Royal
Victoria Dock. Vanaf daar
trek je vier dagen door de
Engelse metropool.
Jouw prijs: drie nachten met Engels ontbijtbuffet. Eurostar h/t vanuit BrusselZuid (tweede klasse, volgens beschikbaarheid tarief BY). Superiorkamer met
tweepersoonsbed en sofa: vanaf 199 euro per persoon. Elke dag geldig tussen 12 juli en 8 september. Tussen 11 en 25 april: aankomst op vrijdag: 229
euro per persoon, aankomst op donderdag of zaterdag: 249 euro per persoon,
aankomst op maandag, dinsdag, woensdag of zondag: 269 euro per persoon.
Extra: twee kinderen tot 15 jaar overnachten gratis op de kamer van de ouders
(inclusief ontbijt, enkel trein te betalen). Boekingscode: LONPKL09
EEN REIS RESERVEREN? Meer informatie over deze reisaanbiedingen vind je op www.holidayline.be/klasse. Alle vermelde
prijzen zijn op basis van een tweepersoonskamer en volgens beschikbaarheid. Ze zijn geldig voor leraren en meereizende familie of vrienden
gedurende de vermelde periodes in 2014. Reserveer tijdig. Als alle kamers van een hotel ingenomen zijn of als het vliegtuig volzet is, dan is dat
zo. Bel Holidayline (lic A1615) op 050 33 09 90 en vermeld het nummer van je lerarenkaart. Mailen kan naar [email protected] ©
100 procent kosten bij wijziging of annulatie tenzij je een reisverzekering neemt van 3,5 procent op de totale reissom.
59
KRUISWOORD
1
2
3
4
5
14
7
8
9
15
17
10
11
12
13
16
18
19
20
21
24
22
25
26
30
34
6
39
44
49
53
54
59
50
66
67
47
WIN EEN CITYTRIP
VAN 500 EURO
63
Je vindt hier elke maand een reuzegroot
kruiswoordraadsel. De oplossing is meteen je
eerste stap richting een reischeque van ©
500 euro. Daarmee kan je een citytrip kiezen
uit het volledige aanbod van Holidayline. Mail
het februarisynoniem onder verticaal 1 vóór
22 februari (met onderwerp ‘Puzzel 242’)
naar [email protected]
56
61
43
51
55
60
65
69
42
46
52
33
41
48
29
37
40
45
58
28
32
36
38
27
31
35
23
62
57
64
68
70
71
72
In januari ging Franky Feys uit Deinze aan de
haal met de felbegeerde cheque.
73
HORIZONTAAL
VERTICAAL
1 Hout rapen in het bos – 10 Organisatie van luchtvaartmaatschappijen
– 14 Vulling van paardenhaar – 15 Waar grote verdelers olie verzamelen – 17 Voermansroep – 18 Gelede antennes op de kop van insecten –
19 Gebruik, ritueel – 21 Knaagdier – 22 Franse muur – 23 Afgekort buiten
westen – 24 Griekse held die te dicht bij de zon vloog – 26 Engelse luxueuze
auto, door liefhebbers vaak afgekort tot … – 28 Earthquake Early Warning
System – 30 Sukkelen met de gezondheid – 33 Bedorven – 34 Tent van de
Lappen – 36 Schuif – 37 Vorm van ‘The Office’ van de Amerikaanse president – 38 Oude lengtemaat – 39 Amerikaanse politieserie met tal van spinoffs – 41 Kwetsbare, fijne, delicate kleverige vloeistof? – 42 Vlaamse zanger
– 44 2 februari – 47 Wildebeest – 48 Indisch dirigent – 49 Ondergrondse
bergplaatsen – 52 Also Known As – 53 Vader of grootvader? – 55 Voor
of na de kip? – 56 Lekker als je er een gebakken 55 oplegt – 57 Een nog
steeds bijzonder populair wapen uit 1946-1948 – 58 Inwoner van één van
de ABC-eilanden (Kleine Antillen) – 61 Spaans lidwoord – 63 Grootste dolfijnsoort – 65 Spaanse nekken – 66 Recht, zonder zijtakken – 69 Bijgevolg,
dus, zodoende – 71 Nederlandse omroep – 72 Vies, vuil en vettig – 73 Race
naar een betere beursnotering?
2 Vals haar – 3 Romeinse Rijk (Latijn, afkorting) – 4 Plotsklaps – 5 Een
peloton op de Koppenberg of je aandelen de hoogte in – 6 Vlaamse soap
– 7 Trucje, slimmigheidje – 8 Eigenhandig Ervaringsdeskundig Plan –
9 Maatgevend, normatief – 10 Franse rivier – 11 Zangstem – 12 Koreaanse
sport, ‘de weg van voet en vuist’ – 13 Ongelovige, letterlijk ‘iemand die geen
kennis heeft’ – 16 Meer (Italiaans) – 20 Fijnzinnigheid, gevoeligheid, kiesheid (Duits) – 25 Onder andere (afkorting) – 27 Plantengeslacht, met Vera
als bekendste dochter – 29 Daar – 31 Feeks of vogel? – 32 Dwaas, clown –
35 Aardewerken vat voor het bewaren van bepaalde vloeistoffen – 40 Ferm,
flink van karakter – 41 Dit tweemaal geeft een bloedzuigende vlieg – 42 Ons
(Duits) – 43 Gezamenlijke voorvader van alle katachtigen – 45 Middeleeuwse
(Engelse) schrijver (‘The Canterbury Tales’) – 46 Persoonlijk voornaamwoord
– 47 Gehucht van Schriek (Heist o/d Berg) – 50 Meer, veeleer, eerder –
51 Afnemend tij – 54 Antwerps riviertje voor mensen die stiekem drinken
– 57 Veld, bouwland – 59 Spaans bad zonder golfje – 60 Het ‘Zigzagkind’
uit de titel van de jeugdfilm (2012) van Vincent Bal – 62 Munteenheid van
Bulgarije – 64 Hype, modegril – 67 11.11.11, Artsen Zonder Grenzen, OxfamSolidariteit, Pan België enz. – 68 Kledingstuk – 70 Landbouwwerktuig
60
BRUSSELS LOF
E
etfeest op het schooltje van de kinderen. Zucht.
Het vooruitzicht van een kostbare zaterdagavond frieten
bakken in de keuken van een muffe parochiezaal treft me
zoals gewoonlijk met een instantdepressie en preventieve
kater. De laatste weken slaan ze ons weer lustig om de oren
met steakfestijnen, spaghetti-avonden en kippenkermissen.
Elke vereniging, school of partij die naam waardig trommelt haar leden en sympathisanten op om de kas te vullen,
letterlijk en figuurlijk.
Een merkwaardig concept toch, dat eetfeest. Voor een keer
mag het eten uren op zich laten wachten, mogen de frieten
half doorbakken zijn, het vlees gecarboniseerd en de pinten
lauw. Betalen zullen we, en liefst zo veel mogelijk. Als we
kunnen, komen we morgen nog eens terug met de bomma.
“Op het eetfestijn mogen
de frieten voor een keer
half doorbakken zijn”
Ik zal me dan ook als een vis in het water voelen als
ik straks de feestelijk uitgedoste juffen en meesters
zie, en de dichte lucht van grootkeuken opsnuif. Ik
zal frieten bakken en borden wassen dat het een
lieve lust is. Ik zal pollekes schudden en chit en chatten tot de laatste sympathisant is buitengeveegd.
En als ultiem bewijs van mijn zorg en toewijding
zal ik gretig meedingen naar het kroonjuweel der
Vlaamsche Eetfestijnen: den tombola. Een grote
loterij van ongewenste voorwerpen, die doorgaans
meteen na loting aan hun reis richting volgende
tombola beginnen.
Ach, een goed eetfeest is een waardemeter voor een
goede school. Ouders, leraren en leerlingen in een
zeldzame coproductie met een gemeenschappelijk
doel voor ogen. Een soms wat stuntelige maar altijd
sympathieke choreografie opgevoerd voor iedereen
die de school een warm hart toedraagt. Buren, de
plaatselijke middenstand, oud-leerlingen, zelfs
de concurrentie broederlijk aan tafel. Enkel de
allochtone ouder lijkt vooralsnog niet te vallen voor
deze succesformule. Daarvoor zullen we onze oude
menukaart misschien wat moeten bijkruiden.
In de geruststellende gedachte dat het voor het goede doel
is, drinken we desnoods de hele kaart af. Sinds mijn laatste
(geslaagde) poging ben ik van de toog naar de keuken
gedegradeerd, alwaar ik nu een zaterdagavond lang in mijn
eigen vet zal smoren. Zucht.
En toch weet ik, diep vanbinnen, dat ik stiekem gehecht
ben aan deze schone traditie. Daarvoor zit er te veel
homo politicus in mijn DNA. Als zoon van de plaatselijke
burgemeester heb ik zowat elke parochiezaal in de wijde
omgeving afgeschuimd. Terwijl wij plaatsnamen en de
papieren onderleggers begonnen vol te kladden, gaf vader
snel zijn bestelling door en begon aan zijn ‘grand tour’.
Tegen dat elk hand in de zaal geschud was, stond het eten
klaar. Een kwartiertje later waren we weer op weg naar
het volgende eetfeest voor een dessertje en een koffie. The
Never Ending Road Show van mijn kinderjaren. Noem het
een jeugdtrauma, maar dan eentje om te koesteren.
Wouter De Craen is leraar en Brusselaar.
Elke maand brengt hij in Klasse
verhalen uit de hoofdstad.
61
VOLGENDE MAAND IN KLASSE
“Lesgeven in Brussel is
levenslang leren”
Maandblad voor onderwijs in Vlaanderen
Uitgegeven door het Vlaams Ministerie van Onderwijs en
Vorming - Agentschap voor Onderwijscommunicatie.
Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel
Nr. 242 — februari 2014
Hoofdredacteur: Pieter Lesaffer Eindredacteur:
Kris Vanhemelryck Redactie: Nele Beerens,
Wouter Bulckaert, Tinne Deboes, Bart De Wilde,
Leen Leemans, Michel Van Laere, Wim Vercruysse
Medewerkers: Wouter De Craen, Inne Haine, Bert
Smits, Dirk Vercampt Beeldredacteur: Jo Valvekens
Vormgeving: Peter Mulders, Tim Sels Coverbeeld:
Willem Roose / Trendwolves Klasse.be: Michel Aerts,
Wietse Coolen, An Declerq, Stijn Govaerts, Mieke
Keymis, Stefaan Tolpe, Toon Van de Putte, Annelies
Vaneechoutte TV.Klasse: Robin De Vries, Hans
Vanderspikken, Wouter Vanmol
62
Actie & Campagne: Cherline De Maeght, Kerim
Helaut, Geert Neirynck, Yvette Schreurs, Anne
Siccard, Marc Vanbelle, An Van den Bergh, Sonja Van
Droogenbroeck, Bavo Wouters Staf & secretariaat:
Sabrina Claus, Patrick De Busscher, Hannah El-Idrissi,
Souâdia El-Moussaoui, Ann Nevens Publiciteit:
Diana De Caluwé Personeel & Organisatie: Ann Lips
Verantwoordelijke uitgever: Luc Jansegers, Koning
Albert II-laan 15 - 1210 Brussel.
Wil je reageren op een artikel of heb je nieuws voor de
redactie? 02 553 96 86 of [email protected]
Wil je adverteren in Klasse? 02 553 96 94 of
[email protected]
Heb je een aanbod voor de lerarenkaart of een vraag
over een lerarenkaartactie? 02 553 96 95 of
[email protected]
Alle actieve Vlaamse leraren en CLB-medewerkers
krijgen één Klasse gratis per adres. Een abonnement
kost 28 euro voor 10 nummers (bel 02 553 96 88 of mail
[email protected]). Gepensioneerden,
terbeschik kinggestelde leraren en individuele
studenten krijgen een abonnement tegen halve prijs.
Adreswijzigingen regel je uitsluitend via je eigen
schooladministratie.
Voor scholen die dat wensen is er ook Yeti (derde graad
lager onderwijs), Klasse voor Ouders (kleuteronderwijs
tot en met tweede jaar secundair onderwijs) en Maks!
(derde tot en met zevende jaar secundair onderwijs).
Overname van artikels uit de publicaties van Klasse
is geen probleem, mits je de bron expliciet vermeldt.
De cartoons, foto’s en illustraties worden door het
auteursrecht beschermd.
Lees Klasse online op www.klasse.be/leraren.
Wil je weten hoe verkiezingen georganiseerd worden?
Vraag je je af hoe kandidaten aan hun zetel komen?
Wil je verkiezingen op school organiseren?
Hoe voer je een sereen debat over politiek in de klas?
Hoe breng je leerlingen het belang van Europa bij?
Lerarendag
op vrijdag 28 februari 2014
over de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen
in het Vlaams Parlement
Op het programma:
Masterclasses met Kris Deschouwer (VUB), Stefaan Walgrave (UA),
Stefaan Fiers (KUL) en Emmanuel Gerard (KUL)
Methodieken en workshops:
•
•
•
•
•
•
•
•
DEEL
NAME
IS
Grat
is
Meer
info o
ver h
progr
et
amma
e
n
insch
www.
rijven
dekra
:
chtva
njeste
m.be
Verkiezingen in de basisschool
Lessenpakket Europa
Agendasetting in de politiek
Vlaamse en federale bevoegdheden: spelenderwijs verkennen
Wat te doen met de ‘Doe de Stemtest’?
De verkiezingen sluipen je klas binnen… do’s en dont’s
Politieke partijen: wij maken het verschil
…..
Een open lerarendag voor alle leraren (3e graad basisonderwijs en secundair onderwijs) die
aandacht willen besteden aan de verkiezingen in hun klas. Ook studenten en docenten van de
lerarenopleiding en vormingswerkers zijn welkom.
BINNEN
KOR
Kant-en- T
klaar
les- en sp
elmateria
al van
De Krac
over de
ht van je
Stem
verkiezin
gen
InsamenwerkingmethetCentrumvoorPoliticologieendeSpecifiekeLerarenopleiding
MaatschappijwetenschappenenFilosofievandeKUL,hetinterdiocesaannetwerkvanbegeleiders
HumaneWetenschappen,deVUB,deUAenStichtingRyckevelde.
www.dekrachtvanjestem.be
(advertentie)
Afgiftekantoor Gent X – Pnr: P004699
Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming
Redactie KLASSE
Koning Albert II-laan 15
1210 Brussel
België – Belgique
PB/PP
3/9156
TIJDSCHRIFT
verschijnt maandelijks
(behalve in juli en augustus)
FILM
DE SUPERHELD
Modulf is 11 jaar en vindt zichzelf een
held. Een superheld zelfs! Terwijl hij
weer eens met z’n hoofd in de schooltoiletten wordt geduwd, zorgt hij er
tenminste voor dat de andere leerlingen
niet gepest worden. Tot er op een dag
een nieuw meisje op school komt, de
ultieme superheldennachtmerrie! Ze
praat gek, ziet er gek uit en gedraagt
zich gek. Kortom, een gedroomd pestslachtoffer. Maar Lise zegt precies wat
niemand anders hardop durft uitspreken. Zij neemt Modulf onder handen en
leert hem dat het niet oké is om zich
zomaar te laten pesten.
De Superheld - Noorse speelfilm van
Christian Lo. Nederlands gesproken.
Vanaf 7 jaar. Lesmap beschikbaar via
www.jekino.be/desuperheld
Duizend leraren bekijken 'De Superheld'
in avant-première op zondag 16 februari
(11 uur) in Kinepolis Antwerpen of op zondag 23 februari (10.30 uur) in Kinepolis
Brugge, Gent, Hasselt of Leuven. Neem
uiterlijk op 12 februari deel aan de wedstrijd om tickets te winnen (max. ©
3 tickets per leraar). Je weet meteen of
je gewonnen hebt. Info en deelnemen via
www.lerarenkaart.be/inschrijven.